Creatieve Stad Leiden

Tot zo ver

2011-09-30T08:00:00.061+02:00

Beste mensen, voorlopig even geen nieuwe berichten meer op deze weblog. Maar kijk gerust eens rond in het archief: er staan ruim 700 berichten in met ideeën voor een bruisender, ondernemender, innovatiever, cultureler, groener, concurrerender Leiden.
Ik wil de komende tijd de gelegenheid nemen om een aantal van de ideeën tot werkelijkheid te maken. Ik concentreer me op het Singelpark (grote kans dat het doorgaat, maar moet wel op allerhoogste niveau) en Cultuurwarenhuis (minder grote kans dat het doorgaat, maar als het doorgaat is het het begin van de redding van Leiden winkelstad en Breestraat). En op de besturen van Leiden Communicatiestad en Lucas van Leyden Mecenaat van Stedelijk Museum De Lakenhal.

Groet, Jeroen

Beeldenexpo op Hooglandsekerkgracht in 2012

2011-09-29T08:00:00.003+02:00

Dat is cool. Een groep mensen die zich organiseerde via sociaal netwerk Linkedin heeft nu een stichting opgericht met als doel een beeldenexpositie te houden op de Hooglandsekerkgracht in Leiden. Aankomende Nederlandse kunstenaars tonen van juni tot en met augustus 2012 hun beelden op de mooie boomrijke promenade. Een mooiere plaats voor zo'n tentoonstelling kun je je eigenlijk niet bedenken.

Bij succes komt er elk jaar weer een tentoonstelling. Jop Ubbens, directeur van internationaal veilinghuis Christies, leidt de vakjury die uit de inzendingen de kunstenaar kiest die wordt uitverkoren om te exposeren. Joque Mulder is initiatiefnemer en voorzitter van de stichting Beelden in Leiden.

Havenbewoners Leiden willen ook meer levendigheid

2011-09-28T08:00:00.077+02:00

Het mooi gelegen terras van Dok 2
bij de ingang van de Haven.

CDA Leiden heeft een kleine campagne gelanceerd om de Haven in Leiden (aan het uiteinde van de Haarlemmerstraat, bij de Zijlpoort) meer leven in te blazen. Dat plan is overigens al opgenomen in het Programma Binnenstad als versterking van de noordoostelijke singelrand. Er hing een ideeënbus bij café-restaurant Dok 2 en op een speciale website reageerden onder meer buurtbewoners op het idee. Interessant is dat de buurtbewoners meer positief lijken over het plan dan de buurtvereniging die ze vertegenwoordigt en meer horeca ongewenst vindt. Wat vinden de buurtbewoners zelf?

Meer terrassen
Buurtbewoner Marjolijn schrijft dat ze elke zomer enorm geniet van de gezelligheid van de haven. "Die gezelligheid komt door de vele plezierboten die er liggen, helaas niet door de omgeving", vertelt ze. "Het zou een grote toeristische trekpleister kunnen zijn als er meer terrassen aan het water zouden zijn. Ook als de vervallen panden opgeknapt zouden zijn." Ze vindt het idee om een hostel te maken "een prima plan, aangezien dat meestal wordt bezocht door jongeren zonder auto! Waardoor dat geen parkeerproblemen geeft. Een discotheek is ongewenst, vanwege de te verwachten geluidoverlast." Het is wel een probleem dat het een belangrijke verkeersader is voor fietsers/bromfietsers. Dat moet op te lossen zijn!"

Hostel
Het hostel valt ook in de smaak bij Gerben. "Goed dat er iets met het havengebied wordt ondernomen. Het is een prachtig gebied en ik ben blij hier te mogen wonen. Ik heb begrepen dat er initiatiefnemers zijn voor een hostel. Een hostel vind ik een mooi idee. Volgens mij sluit een hostel goed aan bij de plannen om Leiden aantrekkelijker te maken voor toeristen. De locatie is hier volgens mij ideaal voor."

Trots op haven
De heer of mevrouw Blok: "Ik ben er zeker voor om 'onze Haven' op te fleuren. Het ligt er troosteloos bij. Vergeleken bij andere passaten havens is er nog heel wat te verbeteren." Hij/zij wijst er echter wel op dat er goede oplossingen moeten worden gevonden voor parkeren, dat vuilcontainers ook in de winter moeten blijven staan en dat er iets gedaan moet worden aan scheurende brommers en scooters. "We zouden trots moeten zijn op onze Haven, en ik hoop dat dit in de toekomst ook weer van toepassing kan zijn."

Haarlemmerstraat
Mary vindt dat haar buurt ook wel wat meer aandacht kan gebruiken. "Laten we beginnen met te erkennen dat via de Zijlpoort heel veel mensen de binnenstad binnenkomen. Totaal ondergewaardeerd door de gemeente, waardoor er duidelijk lange tijd geen aandacht is geweest voor dit hele mooie stukje Leiden. Horeca: ja! maar dan wel een mooie lunchroom en geen discotheek. Breder trottoir, gezellige terrassen langs het water. Minder parkeerplekken: oke, maar dan wel een parkeergarage vlakbij. En: trek die plannen door naar het meest verwaarloosde stukje Haarlemmerstraat. Dat je daar niet mag fietsen is niet logisch! Denk daar ook eens over na!"

Winter
Collega-buurtbewoner Klaas Bolhuis: "Ik woon erg naar mijn zin in de Havenbuurt. Ik vind het ook wat jammer dat er in de winter zo weinig te doen is in de haven. Misschien is het een aardig idee om toch weer iets met recycling en transport te doen. Het warenhuis/de milieustraat/Kluivers recycling liggen allemaalop het Waardeiland en over het water veel beter bereikbaar dan via de Lage Rijdijk of om door de Kooi. Dus overal in de Leidse wateren leuke bootjes die met oud papier, metaal, tweedehandsgoederen etc. rondvaren. Het geeft wat bedrijvigheid en dat vinden toeristen ook leuk. "

Leiden wil prijs Beste Binnenstad winnen

2011-09-27T08:00:00.035+02:00

Breda won in 2009 de titel Beste Binnenstad

Het stadsbestuur van Leiden wil in 2017 de prijs voor Beste Binnenstad van Nederland winnen. Ik betwijfel of dat niet wat te hoog gegrepen is. Dus is het een prima doel. Immers: voor doelen met een ambitie in de categorie 'morgen wil ik een dagje ouder zijn' krijg je niemand gemobiliseerd. Het meedoen aan de prijs, met bijbehorende deadline, geeft focus. Het winnen van de prijs is niet alleen belangrijk voor voor de citymarketing, maar geeft vooral ondernemers en inwoners een gevoel van trots en eigenwaarde. En dat is weer essentieel om de stad vitaal te houden in de toekomst: je wilt werken aan een stad waar je trots op bent.

Inhoudelijk op orde
Ik zou daarom graag willen weten welke strategie we de komende jaren gaan volgen om in 2017 als winnaar op het podium te staan. Inhoudelijk denk ik dat we op stoom komen. We hebben een mooi Programma Binnenstad als uitgangspunt. Succes of falen liggen in de uitvoering. Een enthousiasmerende conferentie als aftrap lijkt me een mooi begin.

Maatjes groter
Ik begreep dat mijn blogbericht dat de binnenstad van Haarlem vijf tot tien jaar voor ligt op Leiden niet bij alle ambtenaren in goede aarde viel. Ik kan me ook best voorstellen dat het niet leuk is om te lezen dat een of andere wijsneus zijn eigen stad afvalt terwijl je dag in dag uit je best doet voor de stad. En toch begrijp ik het ook weer niet. Tenminste: niet als je ambitie hebt en de beste binnenstad wil zijn. Ik vind het leuk om complimenten te krijgen, maar ik vind het nog leuker om te ontdekken hoe het beter kan. Mijn leven lang ben ik op zoek naar 'maatjes groter of beter.' Of het nu op de tennisbaan is of in mijn vakgebied. Om van ze te leren. En vervolgens om ze te leren verslaan. Toen we een paar keer Nederlands kampioen bedrijfsbladen maken waren geworden: hup naar Londen, Gent, Dortmund, Parijs, Barcelona om te leren van de bureaus die in die landen de prijzen wonnen. Totdat men in het buitenland bij ons de kunst gingen afkijken.

Momentum
Over Barcelona gesproken. FC Barcelona had in 30 jaar tijd slechts twee schamele kampioensbekers gewonnen toen Johan Cruijff de club ging leiden. De cabrones uit Madrid wonnen de meeste prijzen. Barcelona was zijn zelfvertrouwen volledig kwijt. Ook de eerste wedstrijden onder Cruijff ging het dramatisch. Met als dieptepunt een 5-0 nederlaag tegen een middenmoter. Cruijff toonde zich stoïcijns: 'Dankzij deze nederlaag worden wij kampioen', zei hij op de persconferentie na afloop. Pers en publiek wisten niet wat ze hoorden. Hadden zij wel naar dezelfde wedstrijd zitten kijken? Cruijff had de nederlaag als momentum nodig om het roer definitief om te gooien. Op de laatste zinderende speeldag van het seizoen wist Barcelona de grote achterstand op de rivalen uit Madrid te overbruggen en kampioen te worden. Om daarna tot op de dag van vandaag een van de topploegen in de wereld te blijven: elf kampioenschappen en vier keer Champions League in twintig jaar.

Leiden zou Haarlem natuurlijk ook als Real Madrid kunnen zien. Hup, winnen die prijs! Het is al snel 2017.

'Argument voor verhuizing deel Universiteit Leiden naar Den Haag is onzin'

2011-09-26T08:00:00.002+02:00

'Aantoonbare onzin', noemt Ton van Raan van de Universiteit Leiden het argument dat rechtsgeleerdheid, politieke wetenschappen en bestuurskunde alleen succesvol in hoofdsteden beoefend kunnen worden. In een interessante column voor het blad van de BV Leiden schrijft hij: 'Universiteiten in steden die geen besturscentra zijn zoals Oxford, Leuven of Heidelberg doen het uitstekend in bovengenoemde vakgebieden zonder dat ze afhankelijk zijn van Londen, Brussel of Berlijn.' De hoogleraar Ontwikkeling van wetenschap en technologie gelooft maar weinig van de argumenten van zijn universiteit dat het goed zou zijn voor onderwijs en onderzoek als deze delen van de universiteit naar Den Haag zouden verhuizen.

Alerter zijn
'Er is weinig reden voor ons stadsbestuur om de Haagse ontwikkelingen op voorhand toe te juichen. Men doet er beter aan een onderzoek te laten uitvoeren naar de gevolgen van de Haagse vestiging voor de stad Leiden', zo zegt Van Raan. 'Voorlopig zijn die alleen negatief: verlies aan studenten, aan belangrijke congressen, en aan de mogelijkheid zelf internationale instanties en activiteiten binnen te halen. We moeten ons niets laten wijsmaken met mooie praatjes over het belang van samenwerking, over 'globalisering', de hele Randstad als grote metropool, en dat Leiden te klein is. Het Leidse stadsbestuur moet veel alerter zijn op alles wat de positie van onze stad nadelig kan beïnvloeden.'

Ondernemerschap
Van Raan pleit er in zijn column voor dat de juridische en sociale faculteit zich sterker op ondernemerschap moet richten. 'Juist in combinatie met het Bioscience park is vanuit die vakgebieden veel te doen: octrooirecht, onderwijsadvies, consumentengedrag, patiëntveiligheid, adviesbureaus op talloze juridische en sociale terreinen. Zo'n verbreding maakt het Biosciencepark en de stad economisch sterker.'

Singelboot als informatiecentrum Singelpark

2011-09-23T08:00:00.000+02:00

Het Leidse Singelpark in wording moet een informatiecentrum krijgen. Waar plannen worden getoond, bezoekers kunnen worden ontvangen, activiteiten plaatsvinden. De Singelboot. De boot kan bezoekers mee langs de singels nemen en afmeren op de plaats waar op dat moment de bouwactiviteiten plaatsvinden. Ik vind het één van de mooie ideeën die gisteren geopperd werd tijdens een goed bezocht debat gisteren over het Singelpark bij het RAP Architectuurcentrum.

Bevlogen
Drie van de leden van de projectgroep Singelpark van Stadslab Leiden gaven er een bevlogen presentatie. Cor Smit vertelde over de bijzondere geschiedenis van de grootste vestingwallen van Europa waarvan de structuur nog goed zichtbaar is. Fons Verheijen overtuigde met de stelling dat het Singelpark een grand design door een toparchitect nodig heeft, met respect voor de parels die de Leidse singels nu al bezit. En Geert Crielaard maakte met een rekensom duidelijk dat het Singelpark niet alleen 9 miljoen euro kost, maar een veelvoud daarvan gaat opleveren aan waardestijging OZB, vermindering zorgkosten en toenemend toeristisch bezoek.

Allerhoogste kwaliteit
Alle drie de sprekers hamerden erop dat deze positieve effecten alleen optreden als er voor de allerhoogste kwaliteit wordt gekozen. Dat gaat verder dan alleen het ontwikkelen van het 'langste park' door het verbinden van de diverse onderdelen langs de binnenkant van de 6,1 kilometer lange singels. We willen ook het 'mooiste' park en het 'spannendste' stadspark van Nederland. Daar was het publiek het zeer mee eens.

Leiden heeft de meeste boekwinkels

2011-09-22T08:00:00.044+02:00

Deventer staat bekend als boekenstad. Da's niet gek, met zo'n fraaie grote boekenmarkt op de eerste zondag van augustus. Maar de overige 364 dagen is Leiden dé boekenstad. We hebben de meeste boekwinkels van Nederland per 100.000 inwoners (Deventer 4e), 18 stuks. Met prachtige speciaalzaken voor bv kinderboeken (Silvester), juridische boeken (Jongbloed), reisboeken (Zandvliet), stripboeken (Dumpie), om er maar een paar te noemen. En na Deventer hebben we de meeste antiquariaten van Nederland, negen stuks. Tel daarbij op de gigantische collectie boeken van de Universiteit Leiden, bijzondere collecties als die van Bibliotheca Thyssiana, de boekenwinkels van de musea (Naturalis!), het aanbod van BplusC en het duizelt je van de boeken.

Raar eigenlijk dat het in Leiden nooit is gelukt om een boekenmarkt tot groei te laten komen. De boekenmarkt in Deventer telt richting 900 kramen en is zes kilometer lang, precies de omtrek van de Leidse binnenstad.

Filmpje van Lange Mare vóór de demping

2011-09-21T08:00:00.007+02:00

Hoe zou het eruit zien als de Lange Mare weer geopend zou worden? Nou, zo. Dit filmpje uit het Regionaal Archief Leiden kwam ik tegen op internet. Heel sfeervol. Sinds enige tijd is er sprake van dat de Lange Mare en de Korte Mare weer worden opengegraven. Er is zelfs al berekend hoeveel zoiets gaat kosten: 9 miljoen euro. Waarom is de gracht überhaupt ooit dichtgegooid?

Een ruimte voor herinneringen en dromen

2011-09-20T08:00:00.113+02:00

In het Teylers Museum in Haarlem twee ontdekkingen gedaan. 1. Een nieuwe tentoonstellingsruimte voor De Lakenhal in Leiden zou een geweldige verrijking voor het museum zijn, zelfs als 'ie niet spectaculair groot is. En 2. Ik word oud en sentimenteel.

Nieuwe ruimte

Stedelijk Museum De Lakenhal heeft dringend behoefte aan een nieuwe tentoonstellingsruimte. Telkens als er een grote tentoonstelling wordt ingericht, is er met uitzondering van een kleine vaste collectie weinig te zien voor het publiek. Plus dat een groter museum het groeiende aantal bezoekers beter kan verwerken.

Teylers

Een mooi voorbeeld van hoe nieuwe zalen iets toevoegen aan een oud museum vond ik recent in het Teylers Museum in Haarlem, het oudste museum van Nederland. Daar zijn aan het prachtige oude gebouw nieuwe ruimten gemaakt voor onder meer het restaurant, educatie en een tentoonstellingsruimte.

Pong
Het bleek dat zo'n expositieruimte niet eens zo heel groot hoeft te zijn om toch een geweldige tentoonstelling te houden. Ik ging met het gezin naar Gadgets & Games. Sophie en Gijs waren gebiologeerd door de typemachine, die ze nog nooit hadden gezien (foto). Letters meteen op papier in plaats van op een beeldscherm. De rol naar links bewegen voor de volgende zin. De ting. Ook het spelletje Pong (groen scherm, twee witte blokjes en een balletje dat heen en weer gaat) werd zelfs in het Nintendo Wii-tijdperk nog fanatiek gespeeld door moeder en dochter. Ik zag mijn eerste computer weer, een Apple Macintosh.

Draaischijf
Ik kreeg waterige ogen van ontroering bij Sophie's eerste ontmoeting met de telefoon met draaischijf. 'Kijk Sophie, dat is een telefoon van vroeger.' Sophie neemt onwennig de hoorn van de haak en drukt op de cijfers. 'Nee Sophie, je moet drááien.' Ze snapt het niet. 'Kijk, zo.' En ik draai het nummer van mijn ouders. Met het oude netnummer 08897. Dat ratelende geluid als de schijf weer terugdraait. Elke draai brengt me verder terug in de onbezorgde jaren tachtig. Voetballen op straat. Muziekles van meneer Jacobs. Schuifelen op Champaign. Wind tegen op de Pieckelaan, onderweg naar school in Nijmegen. Daar sta je dan, volwassen man, op een zondagochtend, in een museum in Haarlem, omringd door vrouw en kinderen, met waterige ogen van geluk. Leg dat maar eens uit. Je wordt ouder papa, geef het maar toe. Tweeënveertig.

...

Dromen
Ok. Terug naar Leiden, terug naar De Lakenhal. Met het Lucas van Leyden Mecenaat werven we dus geld voor onder meer de bouw van een extra 21e eeuwse tentoonstellingszaal op de binnenplaats. Dat wil zeggen: zo staat het in de wervingsfolder voor nieuwe mecenassen. Ik zou het anders willen zeggen: met dat geld bouwen we aan waardevolle herinneringen, aan dromen, aan herkenning, aan authenticiteit, aan ontroering, aan kennis, aan ontmoeting, aan de stad Leiden. Aan alle zaken waar in de huidige tijd steeds minder aandacht, tijd en geld voor is. Terwijl ze juist nú zo ontzettend nodig zijn. Je wordt ouder papa, geef het maar toe.

Singelpark in de pers

2011-09-19T08:00:00.000+02:00

Hier de krantenartikelen over het aanbod van Stadslab Leiden om te helpen bij het ontwikkelen van het het Singelpark, uit het Leidsch Dagblad en het Leidsch Nieuwsblad.

Leiden vanuit de lucht

2011-09-16T08:00:00.028+02:00

Na een half uurtje vliegen naderden we Leiden, over de Kagerplassen en via de Leidse Hout. Op 300 meter hoogte is Leiden echt adembenemend mooi. Ik kreeg er een Dickensiaans gevoel bij, scherend over die duizenden rode pannendaken, de kerken, de grachten en de boomtoppen. Zo'n compacte stad met straatjes en steegjes kriskras door elkaar. Romantisch is het juiste woord.

Bijzonder ook om te zien hoe de groene singel de hele stad omsluit en van de binnenstad ook echt een binnenstad, een eenheid maakt. Wat verder opviel vanuit die lucht: de combinatie van de oude binnenstad en het nieuwe stationsgebied en biosciencepark geeft een -vind ik- bijzondere en herkenbare dynamiek. We gaan binnenkort een paar filmjes monteren die we vanuit de helicopter hebben geschoten van het Singelpark, voor Stadslab. Hier alvast een voorproefje in foto's.

Witte Singel, Hortus Botanicus en Sterrewacht

Galgewater

Burcht, splitsing Oude Rijn en Nieuwe Rijn

Nieuw Leyden

Cultuurkwartier: Molen de Valk, Lakenhal, Boerhaave Museum, Schouwburg, Scheltema, Marekerk

Stationskwartier en biosciencepark

Breestraat, Nieuwe Rijn

Meermanshofje aan Oude Vest

Hooglandsekerk

Buurtverenigingen presenteren ideeën Singelpark

2011-09-15T08:00:00.004+02:00

Stadslab Leiden begeleidde dit voorjaar drie brainstorms van buurtverenigingen De Oude Morsch en Noordvest in Leiden. Er werden ideeëen verzameld voor drie markante punten in het toekomstige Singelpark: de tuin van Museum Volkenkunde, de Lammermarkt naast Molen de Valk en het gebied rondom de electriciteitscentrale aan de Langegracht. Van de resultaten maakte ik samen met vormgever Jan Peter van Maters & Hermsen een 2,5 x 2,5 meter groot doek (dubbelklik op de foto om 'm beter te zien). Het doek werd tijdens de Open Monumentendagen onthuld door wethouder Jan- Jaap de Haan en daarna bekeken door buurtbewoners en andere bezoekers.

De buurtbewoners toonden zich positief over de plannen om de auto's zo veel mogelijk in een parkeergarage onder de grond te brengen en daarop een Cultuurpark met Singelpromenade aan te leggen, en om het gebied rond de E.on-centrale openbaar te maken. De tuin van Museum Volkenkunde moest volgens de deelnemers aan de brainstorm vooral ingericht worden voor kinderen en ouders, met spannende speelmogelijkheden die aansluiten op de thema's in het museum. Het gebied rond Molen de Valk zou een breed publiek moeten aanspreken en een duidelijke buurtontmoetingsfunctie moeten krijgen. Rondom E.on zou ook ruimte moeten komen voor jongeren, bijvoorbeeld via een skatebaan.

Culturele evenementen werden in alle drie de workshops als belangrijk genoemd, zowel voor de museumtuin (aansluitend op thema's uit museum) als voor de Lammermarkt (o.a. theater) en naast de E.on-centrale (de stevigere evenementen). Verder kwamen er nog vele kleinere concrete wensen op tafel: goede openbare toiletten, schaaktafels, jeu de boulesbaan, plekken om te (buurt)barbecuen en te luieren, fitnesstoestellen voor ouderen, kunst in de openbare ruimte, fonteinen (ook om in te spelen) en een kraampje waar je vruchtenshakes kunt halen.

Tweeduizend bomen langs de Leidse singels

2011-09-14T08:00:00.168+02:00

Er waaide een boom om aan de Herensingel bij die storm van eergisteren. Het bracht me op het idee om eens alle singels langs te fietsen en te tellen hoeveel er nog zijn blijven staan. Ik schatte vooraf drieduizend, en kwam uit op tweeduizend, van gevel tot gevel. Nog steeds best veel. Die bomen leveren de stad veel geld op. Daarover hieronder meer. Vanuit de helicopter zag ik een prachtige groene zoom van bomen helemaal om de binnenstad heen, met name de zuidwestkant.

In de vezels
Het tellen duurde twee keer een uur. Dat viel mee. De eerste dag de noordwestkant, de tweede dag de zuidoostkant. Ik vind dat een project waarmee je bezig bent tot in je vezels in je moet zitten. Qua kennis en fysiek. Dus schaats, vlieg, fiets, skate, wandel, ren ik al dan niet fotograferend tientallen rondjes singel, in alle jaargetijden. Ik lees alles wat los en vast zit over de geschiedenis. En spreek iedereen die er ook maar iets over weet of mee wil.

Dat bomen tellen moest dus ook maar gebeuren. In het Ankerpark reed ik onder een dubbele rij kastanjes. Het woei er zo hard dat ik het gevoel had dat er elk moment een boom op me zou vallen. Ik zag in gedachten mensen boven mijn zielloze lichaam staan en bespreken: 'Wat moest die rare man in vredesnaam met dat opschrijfboekje met die getallen in zijn hand onder die kastanjebomen?'

€ 80.000 per jaar
Tweeduizend dus rond de singels, de helft aan de noordkant, de andere helft aan de zuidkant. Netjes verdeeld. Er kan nog meer bij. We moeten met het nieuwe Singelpark de 2300 bomen wel kunnen halen. Bomen vangen fijnstof af. De fijnstofafvang van een gemiddelde boom op een 'hotspot' heeft een baat van € 40,- per boom per jaar. Die 2000 bomen langs de singel leveren dus zo'n € 80.000,- per jaar op. Dat is al een kwart van het bedrag dat de gemeente heeft uitgetrokken voor de aanleg van het Singelpark (omgerekend naar afschrijving bij 30 jaar).

Waar staan de meeste bomen?
Dan de huiskamervraag: waar staan de meeste bomen langs de singel? In de Hortus Botanicus? Nee (wel een paar van de mooiste, overigens). De meeste bomen staan op en rond het Plantsoen en begraafplaats Groenesteeg. Dat laatste komt vooral door de grote houtwallen rondom de begraafplaats aan de singelkant. Getallen zijn een benadering, en bomen van particulieren zijn meegerekend.

1. Plantsoen e.o. 270 bomen (méér Plantsoenen in Leiden graag!)

2. Begraafplaats Groenesteeg e.o. 240 bomen (w.o. de allermooiste beuk van de wereld - zie foto)

3. Begraafplaats Zijlpoort e.o. 190 bomen (bijna geen op de begraafplaats zelf, wel heel veel eromheen)

4. Huigpark e.o. 180 bomen (beetje iel nog, dat wel)

5. Witte Singel excl. Hortus 180 bomen

6. Museum Volkenkunde e.o. 140 bomen

7. Maresingel e.o. 120 bomen (rijen ijle populieren - Marsman! - waar vind je ze nog?)

Ankerpark e.o. 120 bomen

9. Jan van Houtkade/Boisotkade e.o. 110 bomen

Lammermarkt e.o. 110 bomen

Katoenpark e.o. excl. Groenesteeg 110 bomen

12. Blekerspark e.o. 100 bomen

13. Hortus Botanicus 80 bomen

14. Rembrandtpark e.o. 40 bomen

Wat verder opviel: bomen op pleinen, zoals de Lammermarkt en dat vreselijk lelijke, kale parkeerterrein naast het Katoenpark, vallen volledig in het niet. Een boom heeft gras nodig. Of grafzerken.

Trafficosaurus moet blijven! (met licht!)

2011-09-13T08:00:00.027+02:00

Eén van de meest bijzondere initiatieven van kunst in de openbare ruimte in Leiden vind ik de Trafficosaurus Luminoso. Op een treffende plaats, op een rotonde vlakbij Naturalis, heeft kunstenaar Merijn Tinga dinosaurussen gebouwd van lichtmasten. Ik rijd er regelmatig langs met de auto, en als de kinderen achterin zitten, dan móet ik een extra rondje rotonde rijden van ze. Het is echt heel grappig om te zien. Er is inmiddels een goedlopende actie op social media met als doel het illegaal geplaatste kunstwerk te legaliseren. Het kunstwerk begint zelfs nationale bekendheid te krijgen. Zo stond er laatst een leuk stuk over op de achterpagina van NRC Handelsblad.

Ik hoop echt dat niemand het in z'n hoofd haalt het nu weg te halen. En ik zou het geweldig stoer vinden als de gemeente (of het LUMC, van wie is die grond?) het kunstwerk juist omarmt door het kunstwerk op de openbare verlichting aan te sluiten. Omdat er eindelijk eens iets moois en bijzonders is op het weliswaar economisch succesvolle, maar verder vrij saaie en lelijke biosciencepark. Omdat het goede (creatieve) stadspromotie is buiten Leiden. Omdat je er vrolijk van wordt. Omdat een hoop mensen het gewoon leuk vinden. Omdat het niemand in de weg staat. En om gewoon eens te laten zien dat je als lokale overheid ook flexibel, spontaan, levenslustig, publieksgericht kunt zijn.

De vuilniswagen als collectieve wekker

2011-09-12T08:00:00.034+02:00

Waarom moeten duizenden mensen in Leiden één of twee keer per week verplicht vóór 07.00 uur opstaan om hun vuilnis buiten te zetten? Ik heb het altijd tamelijk bizar gevonden dat twee vuilnisophalers die kennelijk graag vroeg beginnen ervoor zorgen dat duizenden mensen dan ook maar vroeg moeten beginnen.

Ik ben waarschijnlijk niet de enige die er zo over denkt, want bij ons voor de deur zet iedereen clandestien de groene of bruine bak al de avond van tevoren langs de straat. Gevolg: zo nu en dan omgetrapte bakken door baldadige jeugd. Toen we nog in de binnenstad woonden, zette de hele straat de vuilniszakken al de avond van tevoren buiten. Gevolg: een nachtelijk feest voor de meeuwen en een nachtmerrie voor de veegploegen de volgende ochtend.

En dan nog iets. Tussen 07.30 en 09.00 is het een ramp om in en uit de slechts bereikbare stad van Nederland te komen. Een vuilniswagen die om de tien meter stopt, veroorzaakt een lange file. Ik reed er laatst langs en telde ze voor de lol eens. Honderdzevenenvijftig auto's, bussen, taxi's, taxibusjes en vrachtwagens kropen stukjes van tien meter per keer de stad uit.

Het zal wel véél te simpel gedacht zijn, anders was het waarschijnlijk allang ingevoerd. Maar toch: zou het geen idee zijn om de vuilniswagens ná 09.00 uur de weg op te sturen? Minder files, geen troep op straat, minder meeuwen en een uitgeslapen bevolking.

Creatief proces versus probleem oplossen

2011-09-09T08:00:00.000+02:00

Als je de hele dag niets doet dan problemen oplossen, draai je jezelf in de soep. Als je weet waarom je die problemen aan het oplossen bent, als je een duidelijke visie hebt op basis waarvan je problemen oplost, dan kom je verder. Wijze woorden van Peter Senge, managementgoeroe. En ook heel waar voor stadsontwikkeling. Weet waar je heen wil als stad, creëer één visie, en het oplossen van alledaagse problemen wordt een stuk eenvoudiger en aangenamer.

Liever géén ijsbaan in het centrum

2011-09-08T08:00:00.001+02:00

De ijsbaan in het centrum van Leiden is al jaren een punt van discussie. Het gaat over de financiering. En over de plek: op pontons midden op een belangrijke waterverkeersader van de stad. De rondvaartboten kunnen er niet langs, en áls het gaat vriezen, dan moeten de schaatsers om de ijsbaan heen klunen. Anderen hebben problemen met de uitstraling van het geheel. De Nieuwe Rijn is 's winters feeëriek mooi, met tienduizenden lampjes in de bomen en de monumenten mooi verlicht. Een ijsbaan met partytenten en reclameborden rondom past niet.

Ik ben ook geen voorstander van de ijsbaan. Vooral om een reden die ik verder niet al te veel hoor: bijna élke stad heeft al een ijsbaan in de binnenstad. En tegenwoordig ook steeds meer omliggende dorpen. We kunnen ons niet onderscheiden met me too. Het draagt weinig bij aan imago en concurrentiepositie. Tenzij we het echt beduidend veel beter/mooier doen dan de rest misschien.

Maar als we toch schaarse tijd en geld ergens in steken, zou ik er voor zijn om iets te bedenken wat nog niemand heeft. Iets dat Leiden echt op de kaart zet. Een idee dat bijzonder genoeg is voor NOS (Jeugd)journaal. Zo begreep ik dat de stad Groningen erachter kwam dat podiumbouwers buiten het festivalseizoen bereid zijn om hun stellages tegen aanzienlijk gereduceerd tarief te verhuren. In de winter liggen de steigers en podiumdelen anders toch maar te verpieteren in de magazijnen. Ze bedachten dat ze met zo veel goedkoop materiaal wel een hele winterse berg konden nabouwen Dat deden ze dan ook: ze maakten een imposante bobsleebaan.

Wat ik hoop is dat we deze winter gewoon weer een superstrenge winter krijgen en we kunnen schaatsen op natuurijs door de stad. Aan de eerdere schaatstochten door de stad heb ik warme herinneringen. Of eigenlijk koude. Die keer bijvoorbeeld dat we met collega's vanuit ons kantoor klunend de straat overstaken richting gracht voor een lunchtochtje. De verbaasde (of was het meewarige?) blikken van onze buitenlandse gasten toen we de trap op het kantoor weer in kluunden. Of in de avonden schaatsen over grachten, singels en Galgewater in de winters van 1995 en 1996. De reflectie van de straatlantaarns op het ijs. Na deze laffe zomer hebben we wel een strenge winter verdiend.

Stadstuin vergroot het buurtgevoel

2011-09-07T08:00:00.001+02:00

Buurtbewoners rondom de Aldo van Eycktuin in Zwolle vertellen iets verderop in dit filmpje wat de waarde is van zo'n fraai aangelegde tuin midden in de binnenstad. Zo vermindert de tuin de criminaliteit en zorgt ze voor binding in de buurt. Buurtbewoners helpen de hovenier met het aanleggen en onderhouden van de tuin. Mooie inspiratie voor ons eigen Singelpark. Met dank aan Annemarie Koopman voor de tip.

Hof van Eden Aflevering 6 Aldo van Eycktuin from Michiel Boogerman on Vimeo.

Singelpark: topontwerp gevraagd

2011-09-06T08:00:00.120+02:00

Met het projectteam Singelpark van Stadslab Leiden hebben we vorige week een gesprek gehad met wethouder Frank de Wit en enkele ambtenaren die zich met het project Singelpark bezighouden. Dat werd al snel een enthousiaste bijeenkomst, want met de gemeente delen we de stevige ambitie om van de zes kilometer lange Leidse singels het langste, mooiste en spannendste park van Nederland te maken. Als Stadslab Leiden dragen we daar graag ons steentje aan bij.

Designcompetitie
In de eerste plaats willen we graag met de gemeente en RAP Architectuurcentrum een internationale designcompetitie uitschrijven. We geloven dat een park op de grootste nog zichtbare verdedigingsgordel van Europa een toparchitect verdient voor een masterplan, waarbij de vraag met name is hoe je met behoud van de sterke delen van de singel (Plantsoen, Hortus, begraafplaatsen etc.) toch herkenbaarheid kunt smeden in het hele Singelpark. Zodat als je over een jaar of tien een 'rondje singel' loopt over de Singelpromenade, je aan de ene kant voor je gevoel door één en hetzelfde park wordt geleid, terwijl je aan de andere kant continu wordt verrast door de rijkheid aan functies en gebieden, van de industriële complexen in het noorden tot de lommerrijke parken in het zuiden.

Waarde vastgoed vermeerdert
We hebben onderzocht welke voordelen een park oplevert voor de stad. In de eerste plaats de economische voordelen: groen kost niet alleen, maar levert een meervoud op. Zo vermeerdert de waarde van vastgoed, gaan mensen meer bewegen en de zorgkosten omlaag en komen er meer bezoekers die langer blijven. Maar ook bijkt uit studies: door groen toe te voegen worden mensen gelukkiger, gaan kinderen meer buiten spelen, groeit de sociale cohesie, wordt de luchtkwaliteit veel beter, gaat de criminaliteit omlaag. Deze effecten treden op binnen een straal van 500 meter. Voorwaarde is wel dat dat groen van hoge kwaliteit en goed toegankelijk is: je moet er graag naartoe willen.

Meer budget
Om tot die kwaliteit te komen is waarschijnlijk meer budget nodig dan het geld dat de gemeente er nu voor uittrekt. Daarom willen we als Stadslab helpen om een sponsor- en fondsenwervingscampagne op te zetten. Hoe meer geld, hoe meer kwaliteit. Hoe meer kwaliteit en budget, hoe groter de kans dat topontwerpers interesse hebben. Hoe beter het ontwerp en hoe bekender de architect, hoe groter de kans dat je meer geld binnenhaalt en hoe meer kwaliteit je toevoegt. Hoe meer kwaliteit je krijgt, hoe groter het positieve effect voor stadseconomie en samenleving. Een vicieuze cirkel.

Communicatiecampagne
Het is daarom belangrijk om het Singelpark goed aan de man te brengen. Als Stadslab hebben we dan ook aangeboden om een communicatiecampagne op te zetten. Eerst vooral rondom de designcompetitie, daarna als marketing- en voorlichtingsmiddel rondom de aanleg en verdere uitbouw van het park. De winnaars van de competitie zouden bekend moeten worden gemaakt op een groot congres volgend voorjaar. We gebruiken het congres ook als belangrijk moment in de fondsenwerving. En we hopen dan ook een Vereniging van Vrienden van het Singelpark te lanceren die het stokje van Stadslab overneemt. De Friends of the High Line in New York geldt daarbij als voorbeeld van een goed opgezette en actieve organisatie.

Meedoen?
Al met al een hoop werk aan de winkel voor het projectteam met daarin ook Michelle de Roo (landschapsontwerper), Cor Smit (stadshistoricus), Geert Crielaard (strateeg openbare ruimte) en Fons Verheijen (architect). De komende tijd zal in het teken staan van afstemming met de gemeente, het uitbreiden van onze organisatie en het inrichten van de communicatie. Wil je een bijdrage leveren aan het Singelpark, in welke vorm dan ook, dan hoor ik het graag!

Misselijk

2011-09-05T09:32:00.001+02:00

'Worden er wel eens mensen misselijk?', vraag ik vlak voordat de helicopter opstijgt. 'In de 18 jaar dat ik nu vlieg, is het misschien drie keer gebeurd', stelt piloot Mick me gerust. 'Of je moet wel een héél zwakke maag hebben.' 'Ik word al misselijk van de draaimolen op de kermis', zeg ik, en bestudeer de mogelijkheden om in de helicopter over te geven. Uit het raampje? Niet slim, boven de stad. Gelukkig ligt er een plastic boodschappentas in het handschoenenvakje in de portier.

Inspectievluchten
Terwijl we van Lelystad naar Leiden vliegen stelt de piloot me verder gerust. 'Alleen als we veel moeten draaien, gaat het wel eens mis. Bij inspectievluchten bijvoorbeeld, als we een paar keer om hetzelfde slootje moeten draaien.' Ik kijk mismoedig op de lijst van locaties die we moeten filmen: twee keer een rondje langs de singels en dan achttien minirondjes over de highlights in de singel: Sterrenwacht, Meelfabriek, Molen de Valk.... 'Als het echt misgaat, land ik wel in een weiland. Kun je bijkomen', zegt Mick. Voor 900 euro per uur stilstaan in een weiland? Dat lijkt me geen optie.

Ik had er hoge verwachtingen van, van de filmopnames voor Stadslab Leiden van het Singelpark, dat het langste park van Nederland moet worden. Scherend over de boomtoppen en daken van mijn stad. Muziek van Wagner. Of Steppenwolf. In de oranje najaarszon.

Puzzelen
Ter hoogte van Nieuwkoop worden de de flarden wolken heviger. De zon heeft moeite om het te winnen. De piloot checkt zijn mobiel. 'Hee, nu nog maar acht kilometer zicht.' Daarnet was het nog veertig. Met de zon in de rug zijn nog prima filmopnames en foto's te maken, met de zon tegen minder: de zon licht de nevel aan. Het is nog een heel gepuzzel hoe we dan over de stad moeten vliegen, daar hoog in de lucht.

Communiceren in de helicopter gaat via een koptelefoon/microfoon met voice activation system. Die herkent je stem echter pas als je een paar woorden gesproken hebt. 'Hier linksaf' wordt in de oren van de piloot '....ksaf'. Terwijl de singel een scherpe bocht naar links maakt langs begraafplaats Groenesteeg, volgen wij keurig de Rijn- en Schiekade. 'Ksaf' roep ik in paniek. 'Ksaf!' Het kwartje valt. Ik probeer het opnieuw, maar dan met meer woorden. '(Ik kan me de situatie voorstellen waarin je) nu linksaf gaat.'

In de war
We maken noodgedwongen een extra rondje singel. Cameraman Bas Schollaardt toont zich naast de open deur achterin helemaal blij. 'Fantastisch, heel mooi.' Ook al begint de hand die de camera stevig omklemt halverwege de vlucht afstervingsverschijnselen te vertonen. We vliegen heen en weer over de stad. Bas filmt, ik maak driehonderd foto's door een klein raampje. We draaien rondjes langs diverse belangrijke gebouwen. Museum Volkenkunde blijkt ineens helemaal in steigerdoek gehuld. Het chronologische lijstje locaties is inmiddels volledig door de war. En ik ook. Mijn maag draait ondersteboven.

Als we toch in de lucht zijn, filmen we meteen even ons kantoor, was de gedachte. Ik zou nog bellen vanuit de helicopter naar ons kantoor op de Herengracht. Collega's zouden dan op het dak gaan staan. Het bellen lukt niet vanwege het lawaai. Terwijl we een rondje om de Meelfabriek cirkelen zie ik in de verte dat de collega's op het dak staan. 'Hee, ze hebben iets neergelegd op het dak. Geloof ik.' Op driehonderd meter hoogte valt het pas op hoe weinig details je herkent.

Tien minuten later cirkelen we dan over het kantoor voor de opnames. Collega's zijn inmiddels vertrokken, de spullen hebben ze meegenomen. Pas later op kantoor zie ik op foto's dat ze er een heel evenement van hebben gemaakt. De operationeel directeur zit achter een drumstel, het hoofd opleidingen in een fauteuil met ventilator, een vormgever slaapt naast een grote pluche olifant. Toch jammer.

Weiland
Een uur en zeven twitterberichtjes verder ('Waarom hangt die helicopter boven #Leiden?' 'Kan die xxxx helikopter weg?' 'Is dat kind nou nog niet gevonden?') vliegen we terug naar Lelystad. 'Blijf maar naar de horizon kijken', zegt Mick. Beneden trekken de prachtige graslanden van het groene hart voorbij. Hier zou je mooi kunnen landen. Of hier. En ik fantaseer over hoe een boer dat zou vinden, als een helicopter op zijn weiland landt.

Bas krijgt er achterin nog steeds niet genoeg van. 'Prachtig, schitterend'. Een file op de A4 staat nog op zijn wensenlijstje. En ja hoor, er staat natuurlijk een file op de A4. 'Mick, is dit de A4? Vlieg er dan nog even langs wil je?' Neeeee!

's Avonds lig ik afgepeigerd op de bank. Bas belt nog even om te vertellen dat de opnames van het Singelpark heel mooi zijn geworden. Daar ben ik blij om, Bas.

Hoe de Leidse singels zijn ontstaan

2011-09-02T08:00:00.002+02:00

Sinds 1659 heeft Leiden zijn karakteristieke singelstructuur. In onderstaand filmpje zie je wanneer en hoe ze zijn ontstaan. Een historische schat die door de komst van het Singelpark weer wordt opgegraven en gedeeld met bewoners en bezoekers.

Ghetto-look aan de Botermarkt

2011-09-01T08:00:00.011+02:00

Leegstaande etalages ontsieren Leiden. Deze ghetto-look aan de Botermarkt, waar op zaterdag duizende marktbezoekers aan voorbij trekken, spant al tijden de kroon. De ene poster of tag lokt de andere uit. Op zaterdag levert het een opeenhoping van verpakkingsdozen, andere rotzooi en fietsen op. Direct aanpakken, zou ik zeggen. De Broken Windows theorie zou meer navolging kunnen krijgen in Leiden.

Voeg daad bij woord

2011-08-31T08:00:00.000+02:00

Het huidige kabinet vindt dat de kunstsector meer overgelaten kan worden aan particulier geld en minder overheidssteun behoeft. Het zou mooi zijn als de leden van deze partijen vervolgens daad bij woord voegen en dat zij en masse mecenas worden van kunst- en cultuurinstellingen. Ik kwam erop omdat bij het Lucas van Leyden Mecenaat van Stedelijk Museum De Lakenhal een VVD-prominent mede om deze reden mecenas is geworden. Een respectabel initiatief.

Beroepsdeformatie

2011-08-30T08:00:00.003+02:00

Zo'n spandoek in het hart van het toekomstig Cultuurkwartier is vragen om verwarring. Ik las 'steedsj nodig?' En dacht: ja, hard nodig! Precies op die plek! Pas later zag ik de afzender van het spandoek: Integrand.

Haarlem

2011-08-29T08:00:00.051+02:00

De binnenstad van Haarlem loopt inmiddels een jaar of vijf tot tien voor op die van Leiden. Ik schrijf het met pijn in het hart als betrokken Leidenaar, maar tegelijkertijd als compliment aan de mensen in Haarlem. Afgelopen vrijdag kreeg ik een rondleiding door Haarlem, waar ik al een jaar of tien niet echt meer was geweest. Wat heeft de binnenstad in die tijd een revitalisering ondergaan!

In de eerste plaats: aan de randen van de stad goed gepositioneerde ruime en luxe ondergrondse parkeergarages. Waardoor je in de stad zelf nauwelijks nog auto's ziet. Aan de kant van het Spaarne: een nieuwe Toneelschuur, een prachtige Philharmonie dat tevens druk bezet is met congressen, de oude fabriek van gelddrukker Joh. Enschede mooi herontwikkeld, nieuwe kwaliteitsrestaurants, nieuw aangelegde pleintjes met véél meer terrassen. Mooie hotels zijn erbij gekomen.

Aan de andere kant verrijst een nieuwe buurt Raaks, met een grote ondergrondse parkeergarage en daarop een autovrij pleintje vol terrassen dat me een beetje deed denken aan mijn favoriete plein in Barcelona. Restaurants, een fijne ijssalon, een supermarkt en andere winkels, woningen met van die Franse balkonnetjes erboven. Een nieuwe bioscoop met acht zalen. De herontwikkelde Jopenkerk (brouwerij van Jopenbier, café, restaurant) is het stralend middelpunt. Vlakbij het nieuwe gebouw van poppodium Patronaat. En tussen die twee tal van mooie speciaalwinkels en autovrije winkelstraten, een mooi verbouwd stadhuis. Eerlijk is eerlijk: het is er jaloersmakend.

Het belangrijkste: je hebt continu het gevoel dat de winkeliers, horecaondernemers, de inwoners en het stadsbestuur trots zijn op de stad en dat iedereen zijn best doet om er iets nog mooiers van te maken. Er zit overduidelijk schwung in de stad. Ik liep achter drie dames in de Barteljorisstraat, die hun dagje Haarlem vol verbazing ondergingen. 'Wat is het hier móói geworden!'

Ik vertelde twee Haarlemmers die in Leiden werken over alle plannen die we in Leiden ontwikkelen. Over een nieuw poppodium. 'Hebben we al'. Het Aalmarktplan met grotere winkels. 'Hebben we al.' Een megabioscoop. 'Hebben we al.' Leuk ingerichte pleinen. 'Hebben we al.' Een kwaliteitshotel op het Rapenburg. 'Hebben we al.' Een bijzonder restaurant, misschien wel met brouwerij, in het pand van de Volharding aan de Haven. 'Hebben we al.' Een nieuwe supermarkt met streekproducten. 'Hebben we al.' Twee nieuwe parkeergarages. 'Hebben we al, vijf stuks.' Maar wij wonen vlakbij de duinen en de boll...' 'Wij ook.' 'En bij Schiph..' 'Wij ook.'

Ik ben benieuwd hoe het lukt dat een stad, die toch niet heel veel anders is in omvang en structuur als Leiden, in staat is geweest om zo voortvarend te werk te gaan. Ik vermoed dat we er in Leiden veel van kunnen leren.

On-Googlebare producten in het Cultuurwarenhuis

2011-08-26T08:00:00.019+02:00

Weer wat stappen verder gekomen met het Cultuurwarenhuis in het Rijnlandblok in Leiden. Het eerste verzamelgebouw voor startende winkeliers van Europa. Gemixt met al het moois dat Leiden Cultuurstad te bieden heeft. Impuls voor Leiden als toeristische stad. Als winkelstad. Impuls voor Leidse economie. Impuls voor binnenstad en Breestraat. Toch een Bijenkorf voor de Leidenaar, maar dan specialer. Impuls voor Leiden Cultuurstad. De belangstelling groeit.

on-Googlebaar
Waarom zou je een 2000 m2 grote winkel beginnen als iedereen tegenwoordig op internet koopt? Omdat onze producten on-Googlebaar zijn. Hoe kom je er op dat er überhaupt zoiets bestaat als een mountainbike van bamboe? Retro miniatuur wielrennertjes uit een legering van zink, aluminium, magnesium en koper? Appeltaarten gemaakt van bijna uitgestorven appelrassen? Handgemaakte vintage rokken van corduroy? Een pop met een handicap voor kinderen met een handicap?

Strik

Op internet heb je een zoekwoord nodig, in het Cultuurwarenhuis niet. Daar zie je designproducten voor het eerst. 'Winkel van ontdekkingen.' Hmm, toch maar niet. Soms worden ze onder je neus gemaakt - ateliers en winkels onder één dak. Elke keer dat je het Cultuurwarenhuis bezoekt vind je weer wat nieuws - nieuwe starters, nieuwe producten, optredens van onbekende artiesten. Winkelen als uitje. Een winkel waar je blijft plakken. Waar je met méér spullen vandaan gaat dan je eigenlijk van plan was. Die je direct onder je arm kunt meenemen. Die niet een dag later geleverd worden door een anonieme koerier, maar direct door de maker van het product. Die er speciaal voor jou een grote strik omheen doet. Een winkel die beroert, ontroert, inspireert, samenbrengt. Een winkel die je alles brengt wat je zo gaandeweg begon te missen bij het winkelen op internet.

90 Procent passagiers Breestraatbussen moet naar CS

2011-08-25T08:00:00.023+02:00

Waarom moeten al die streekbussen zich zo nodig door de in potentie mooiste winkelstraat van Leiden persen? Van de tien passagiers die ze uit de omliggende gemeenten ophalen moet er één daadwerkelijk in het winkelhart zijn. Negen hebben het centraal station van Leiden als eindbestemming. Zo blijkt uit onderzoek. Als die bussen nou eens via een snellere weg om het winkelhart heen geleid zouden worden, dan zou dat die negen personen een hoop tijd en ergernis schelen. De bussen moeten stapvoets door de Breestraat, ze draaien en keren, trekken op, remmen af. Als ik snel bij CS zou moeten zijn, zou de Leidse binnenstad me gestolen kunnen worden.

Het gaat gewoon niet samen
Het zou alle shoppers en fietsers bovendien een hoop ergenis schelen. Bussen, fietsen en wandelaars op zo'n smalle verkeersader met aan weerszijden winkels, theaters, stadhuis, ingang markt, horeca: dat gaat gewoon niet samen. Het leidt tot ergernissen. Het leidt tot ongelukken. Soms zelfs met dodelijke afloop. Hoe idioot is het dat we dat maar blijven tolereren? De plannen die nu gemaakt worden voor de verbetering van de verkeerscirculatie in Leiden en de heroriëntatie op de Breestraat nu de Rijngouwelijn er niet meer doorheen gaat, lijkt me een uitstekend moment om in actie te komen.

Haarlemmerstraatregime
Dan is er nog die ene persoon die wél in de binnenstad moet zijn. Als 'ie al op de Breestraat uitstapte, dan moet hij/zij nu iets meer aan de rand van de binnenstad uitstappen (haltes Kort Rapenburg of Levendaal). Honderd meter verder lopen, maximaal. Daarvoor in ruil krijgen we het begin van de enige échte revitalisering van de Breestraat. Bussen en overig snelverkeer weghalen uit de Breestraat is de enige manier waarop het ooit echt wat wordt met de straat. We kunnen de straat dan zo aankleden dat de straat weer de allure krijgt die het ooit had. En we geven shoppers en stappers alle gelegenheid om in alle rust te flaneren over de Ramblas van Leiden. Tot 11.00 uur kunnen auto's de winkels bevoorraden en fietsers naar het station snellen, daarna is de Breestraat het domein van het publiek. Het Haarlemmerstraat-regime. Maar daarmee houdt ook elke vergelijking met de andere hoofdwinkelstraat op.

Opstand
Alle adhesiebetuigingen die ik nog wekelijks op mijn vorige blogbericht krijg ten spijt, en ondanks mijn optimistische aard, geloof ik niet dat de Leidse politiek ooit de moed gaat krijgen om deze rigoreuze, maar enige juiste maatregel te nemen. Het politieke afbreukrisico is gewoon te groot. Dat wil zeggen: wordt als te groot ervaren. De hoeveelheid partijen en meningen zijn te groot. Tenzij... Tenzij de Leidse bevolking en masse in opstand zou komen en het een politiek risico zou worden om het snelverkeer niet uit de Breestraat te weren. Of er een generatie politici komt die sowieso geen levenslange carrière in de politiek ambieert en wel een risico durft te nemen.

Maak van Leiden een stad om in te leven

2011-08-24T08:00:00.001+02:00

Echt ó-ver-al staan hekken omheen in Leiden. Het lijkt erop dat we aandelen hebben in Heras Hekwerken of zo. Hebben we een (1, uno, one, ein) enkele fontein in de stad: hek er omheen (foto: tegenover Stadhuis). Hoe anders is dat in bijna elke andere stad waar ik ben geweest. Daar zijn fonteinen bedoeld om aan te raken, te verkoelen, te drinken, kinderen kunnen er in spetteren. Fonteinen kortom zijn centrale ontmoetingsplaatsen in een stad waar iedereen graag vertoeft, die voor een ontspannen en levendige sfeer zorgen. Mijn voorstel: weg met die hekken, maak van Leiden een stad om in te léven, niet alleen om naar te kijken. Op hekkenjacht! En meer fonteinen erbij.

Rabobank Leiden wil de stad verder helpen

2011-08-23T08:00:00.005+02:00

Rabobank Leiden e.o. wil de meest coöperatieve bank van Nederland worden. Met de nieuwe ledenraad wil de bank onderzoeken hoe zij met haar leden een actievere rol kan spelen in het sterker maken van de stad en regio. Dat is een prachtig voornemen natuurlijk. In dit filmpje, gemaakt voor de ledenraadvergadering, vertelt een aantal mensen over de kansen die er liggen voor de stad. Vanuit Stadslab Leiden mocht ik (vanaf minuut 4'10") een oproep doen. Naast Stadslab als broedplaats van nieuwe ideeën zouden we eigenlijk een Stadsfabriek nodig hebben die de meest kansrijke ideeën eruit pikt en ze tot werkelijkheid maakt. Het zou goed zijn als de leden van de Rabobank daar hun kennis en netwerken voor kunnen inzetten.

De groene schoolpleinrevolutie is begonnen

2011-08-22T08:00:00.044+02:00

Ruim een half uur voordat de schoolbel gaat, krioelt het al van de kinderen op het schoolplein van basisschool Woutertje Pieterse. De reden: het Terraplein is deze zomer afgerond, een spannend 'groen' schoolplein van de Leidse speeltuinontwerpster Suzanne van Ginneken. Ook ik heb geen enkele moeite meer om onze twee kinderen op tijd naar school te krijgen. Het schoolplein ('park' is trouwens een beter woord dan 'plein') is een hit.

Wilgentenen
Er is een voetbalveld met doelen van wilgentenen. In de winter kan van het veld een ijsbaan worden gemaakt. Een speelheuvel is gebouwd op een oude zeecontainer. Een beekje. Een klimtoestel van boomstronken. Een van de twee zandbakken is veranderd in een vijver. In een moestuin vergapen de kinderen zich aan de grote pompoenen. De buurt is getrakteerd op twee jeu de boulesbanen. Evenwichtsbalken doen dienst als bankjes. "De beste speeltuin is een tuin die kinderen zelf telkens weer kunnen verbouwen", vindt Suzanne van Ginneken. En dat doen de kinderen dan ook. Van losliggende takken maken de jongens zo groot mogelijke hutten en de meisjes maken tuintjes in holle boomstammen. Aan de kale stoeptegelvlakte die het was met saai catalogusspeelgoed denkt niemand meer.

Blubber
Er zijn ouders die het wat 'gevaarlijk' vinden, zo'n natuurspeeltuin. Die liever een speeltuin hebben waar je je letterlijk geen buil aan kunt vallen. Er zijn juffen die opzien tegen de beblubberde kleuterlaarzen en -kleding die nu eenmaal bij groen horen. Maar de voorstanders zijn veruit in de meerderheid. Zoon Gijs vindt z'n bepleisterde knieën vooral stoer, en we gaan voor beide kinderen extra broeken inslaan.

Populair
Hevig verontwaardigd kwam dochter Sophie een paar dagen geleden thuis. Ze was langs het schoolplein van een naburige school gefietst. "Ze hebben ons schoolplein afgepikt." Navraag leert dat dat ook een ontwerp van Suzanne is. Ik hoorde erin dat Sophie apetrots is op haar schoolplein. Dat lijkt me wel een goede graadmeter voor het succes van een schoolplein: dat de kinderen er trots op zijn. Ook de derde natuurspeeltuin die Suzanne heeft aangelegd, die van speeltuinvereniging De Vogelwijk, is sinds de opening heel populair.

Revolutie
Het roept de vraag op of het een probleem zou zijn dat één speeltuinontwerpster in één stad meerdere schoolpleinen ontwerpt. Dat is hetzelfde als de vraag stellen of het een probleem is dat Gaudi meerdere gebouwen in Barcelona heeft neergezet. Integendeel, zou ik zeggen. Laat Leiden bekend staan als de stad waar de groene schoolpleinrevolutie is begonnen.

Op vakantie

2011-07-01T08:00:00.011+02:00

M'n blog is op vakantie. Vanaf maandag 22 augustus weer ideeën en observaties uit vernieuwend Leiden.

The windy city

2011-06-30T12:10:00.002+02:00

Architecten en stedenbouwers zouden zichzelf moeten verplichten om twéé soorten maquettes en artist impressions te maken. Eén met beelden uit het gebruikelijke seizoen: de lente. Met foto's van dames in bloemetjesjurkjes op terrassen tegen een decor van gebouwen in het stralend zonlicht. En één waarbij vette najaarsstormen hun gebouwen en gebieden teisteren. Blijft het concept dan nog steeds een goed concept?

Ik moest daaraan denken toen ik voor de zoveelste keer bijna van mijn fiets geblazen werd ter hoogte van de kruising Schuttersveld en Schipholweg in Leiden. De hoge gebouwen zijn er zo gepositioneerd dat er een enorm tochtgat is ontstaan waar de wind vrij spel heeft. Het stevige Noordzeebriesje wordt een orkaan als 'ie zich eenmaal tussen de gebouwen door perst. Als je over de Rijnsburgerweg richting station fietst, is er nog weinig aan de hand. Maar zodra je het station bent genaderd, word je heen en weer geslingerd alsof je in de Breakdance op de 3 Oktoberkermis zit. Het lijkt me goed als daar in het ontwerp van bijvoorbeeld het nieuwe stationsgebied meer rekening gehouden zou worden. Het stationsgebied van Leiden is niet alleen unheimisch door het beroerde aanzicht van de openbare ruimte, maar net zo goed door de continue storm die er gedurende maanden lijkt te razen.

Chicago is een prachtstad, en zolang je direct aan Lake Michigan bent is er niet veel aan de hand. Maar als je eenmaal het centrum binnenloopt is het er door een combinatie van continue schaduw en samengeperste wind nauwelijks te doen om een terrasje te pikken. Die zijn er dan ook weinig. We moeten ervoor waken dat Leiden, als het meer hoogbouw langs de randen van de (binnen)stad neerzet, niet een tweede 'Windy City' wordt.

Ideëen voor de verbinding van biosciencepark en binnenstad

2011-06-29T08:00:00.002+02:00

Een projectgroep van Stadslab Leiden boog zich over de mogelijkheden om biosciencepark en binnenstad meer met elkaar te verbinden. De stad zou meer betrokken kunnen worden bij wat er nu gebeurt daar 'achter het station'. Werknemers en bezoekers van het biosciencepark zouden vaker de binnenstad in kunnen gaan. De projectgroep presenteerde dit mooie door Danny van Leeuwen gemaakte filmpje tijdens de laatste editie van Stadszomernachtsdroom.

Stadslab groep Verbinding Bio Science Park Binnenstad from Danny van Leeuwen on Vimeo.

Cultuurnota-tip 5: de openingszin

2011-06-28T08:00:00.157+02:00

Ik vroeg me dit weekeinde af of mijn tips voor de Cultuurnota van de gemeente Leiden wel zin hebben. Alle organisaties in Leiden denken al hard en goed mee. We hebben goede cultuurambtenaren en een goede cultuurwethouder die de zaken goed op een rijtje hebben.

Daarnaast: de meeste van mijn ideeën zijn al te vinden op m'n blog als je het op tags als 'cultuur' of 'evenementen' of 'film' etc. zoekt. Over de spreiding van evenementen bijvoorbeeld. En het festivalbeleid. En hoe je cultuur financieel succesvol kunt maken. En hoe je twee sectoren die het lastig hebben elkaar kunt laten versterken door het Rijnlandblok beschikbaar te stellen voor het Cultuurwarenhuis.

Een BHAG
Terwijl ik de vorige Cultuurnota's en de inspraakreacties van anderen las, en concept-teksten over bv het Cultuurkwartier, kreeg ik gaandeweg een inzicht. Ook de komende Cultuurnota zal ongetwijfeld technisch prima in elkaar steken, waarbij een ieders inspraakreactie waarschijnlijk prima verwerkt zal zijn. Maar ik mis iets. Ik mis een doel. En niet zo maar een doel. Ik mis -wat we in het bedrijfsleven noemen - een BHAG (spreek uit: bee-hag). Een Big Hairy Audacious Goal. Een Groot Harig Onbeschaamd Doel.

Voor gek
Een beroemd onderzoek van Collins en Porras (zie boek Gebouwd voor de Toekomst) bewijst dat organisaties die een BHAG stelden, daarna gigantisch veel meer succes kregen dan vergelijkbare organisaties die dat niet deden. Disney, Coca Cola, Wal Mart, Ford, 3M etc.

Een gewoon doel is: 'Laten we ons ruimtevaartprogramma eens wat steviger maken.'

Een BHAG is: 'Vóór het einde van het decennium zetten we de eerste mens op de maan.' (John F. Kennedy)

Een goeie BHAG is een doel waarbij zeker de helft van de mensen je voor gek verklaart. Maar waar nog genoeg mensen overblijven die je boodschap in één zin begrijpen. Voor wie het doel een onweerstaanbare aantrekkingskracht heeft, waarvoor ze willen gaan lopen, rennen, die saamhorigheid creëert. Een BHAG moet je uit je comfortzone halen: je moet het gevoel hebben dat je met een heroïsche daad bezig bent.

Op avontuur
Organisaties, financiers, burgers krijg je mee als ze het gevoel hebben dat ze samen aan iets bijzonders bouwen. Niet als ze geld en tijd moeten investeren in een rijdende trein. De meeste mensen willen mee op avontuur, mee helpen de koers te bepalen. Daar willen ze deel van uitmaken. Een BHAG moet zo sterk zijn dat 'ie nog steeds doorgaat als de leider weg is. Er moet tijdsdruk zitten op het bereiken van de BHAG. En de BHAG kan niet uit de lucht komen vallen: hij moet passen bij je bestaande kracht.

Stoer en slim
Wat dat laatste betreft zitten we goed. We kiezen voor Kennis en Cultuur. We zijn nu al de negende cultuurstad van Nederland als het gaat om het culturele aanbod per inwoner (aantal filmdoeken, theatervoorstellingen monumenten, musea etc. - Atlas voor Gemeenten 2011). We zijn de enige stad in Nederland die NIET bezuinigt op cultuur. Dat vind ik razend stoer én slim. We weten inmiddels hoe ontzettend belangrijk cultuur is voor de mate waarin een stad succesvol is in de toekomst. Mensen wonen graag in een stad met een goed cultureel aanbod (podia, bioscopen, evenementen, historische binnenstad etc.) binnen handbereik. Bedrijven vestigen zich graag in een stad met goede mensen. Mensen geven geld uit aan culturele instellingen en het eten, drinken en winkelen daarvoor en daarna. En de instellingen, horeca, detailhandel huren op hun beurt weer loodgieters, timmermannen, schoonmakers, accountants etc. in. Cultuur is hét vliegwiel voor elke stad: economisch, sociaal en fysiek.

Schroom
Waarom dan toch telkens die schroom? Het is de hoogste tijd om in de komende Cultuurnota de laatste schroom van ons af te werpen. Juist nu, in een tijd waarin cultuur en daarmee de kwaliteit van (openbaar) leven onder druk staat, is het tijd om echt ambitie te tonen en een Big Hairy Audacious Goal te formuleren. Alle ingrediënten voor een succesvolle stad zijn aanwezig: de sleutel ligt bij DURF. De durf om je nek uit te steken, zoals John F. Kennedy en al die succesvolle bedrijven en organisaties ooit hadden.

Openingszin
Dus is mijn laatste tip gewijd aan de openingszin van de Cultuurnota 2012-2017. Beste ambtenaren, die openingszin luidt NIET: 'Voor u ligt de Cultuurnota 2012-2017. Deze nota is tot stand gekomen in samenwerking met vele partijen in de stad.... etc.'

De openingszin van de Cultuurnota moet wat mij betreft zijn: 'In 2017 staat Leiden in de top drie van beste cultuursteden van Nederland.' Vanaf die eerste zin vloeien de zinnen van de rest van de Cultuurnota als boter uit je pen, geloof me. Ik ben de eerste die met je meedoet om dat doel te helpen bereiken.

Leidenaren roemen cultuuraanbod in eigen stad

2011-06-27T08:00:00.006+02:00

Leidenaren zijn overwegend tevreden over het cultuuraanbod in eigen stad. Dat blijkt uit een onderzoek dat de gemeente uitvoerde onder inwoners ter voorbereiding op de Cultuurnota. In bijgaand filmpje proef je de sfeer van de reacties. Ik deel de mening van de respondenten: Leiden heeft op cultuurgebied veel te bieden. Ik denk wel dat het goed is om niet alléén naar Leiden te kijken als het om het cultuuraanbod gaat, maar ook naar het aanbod in relatie tot regio en daarbuiten. Voor een succesvolle cultuursector en voor een succesvolle stadseconomie moeten we óók kijken naar hoe de cultuur in Leiden het doet als een van de belangrijkste exportproducten die we hebben. Ik zal daar morgen nog een laatste set tips voor de Cultuurnota aan wijden.

Cultuurnota-tip 4: Betrek cultuursector actief bij kwaliteitsontwikkeling stad

2011-06-24T08:00:00.001+02:00

Mensen uit de cultuursector kunnen vaak nét die draai geven aan bestaande en nieuwe initiatieven die van iets gewoons iets bijzonders maakt. Zowel in de sfeer van meedenken als in de sfeer van culturele producties toevoegen aan initiatieven.

Cultuurfonds moet blijven!
Als je iets te vieren hebt, een congres of een evenement houdt: stimuleer dat Leidse cultuurmakers erbij betrokken worden. Niet door te vragen: doe jij even een leuk deuntje of stukkie in onze pauze, maar door ze uit te dagen een productie te ontwikkelen die je congres of evenement inhoudelijk verder brengt. De gemeente kan in elk geval het goede voorbeeld geven door eigen congressen of evenementen of bijeenkomsten waarin zij participeert op deze manier naar een hoger plan te tillen. De cultuurmakelaar speelt hier een belangrijke rol in. Ik neem aan dat het Cultuurfonds gewoon blijft bestaan met minimaal het huidige budget en de cultuurmakelaar gewoon blijft. Zo niet: essentieel dat fonds en makelaar een vast onderdeel zijn en blijven van de culturele ontwikkeling van de stad! In heel weinig tijd al heel veel bereikt.

Meedenken
Dan het meedenken. Neem de bloembakken op bruggen en lantaarnpalen in de binnenstad. Een mooi initiatief, maar nu voorspelbare geraniums in voorspelbare (lelijke) kleuren rood en wit etc. Had de Hortus Botanicus er een paar uurtjes bij betrokken en je had de meest bijzondere bloembakken van Nederland gehad. Bakken met medicinale bloemen en planten rond biosciencepark. Eetbare bloemen en planten rond de restaurants. Japanse bloemen en planten rond het Rapenburg. Vleesetende bloemen en planten. De sterkst geurende bloemen en planten op de slechtst ruikende plaats in de binnenstad. Je had in alle bladen gestaan, van Groei en Bloei tot de Kampioen, van Home and Garden tot de landeljike dagbladen. Goed voor duizenden extra bezoekers.

Bijzonder
Neem de leestaande etalages in de binnenstad: maak ze tot expositieruimtes voor kunst en cultuur, organiseer rondwandelingen en je hebt er weer duizenden bezoekers bij. Terwijl ze tegelijkertijd het straatbeeld verfraaien. Laat ze meedenken en meedoen over hoe ze van Leiden dé stad voor de meest bijzondere congressen van het land kunnen maken, en hoe ze van cultuurpodia spannende congreslocaties kunnen maken.

Gebruik de kracht van de creatieve geesten in Leiden, bijvoorbeeld via Stadslab Leiden, om van een plan een bijzonder plan te maken. Om van een stad een bijzondere stad te maken. De een na grootste creatieve klasse van Nederland staat te popelen om iets geweldigs te maken van de eigen stad.

Sfeerimpressie Stadszomernachtsdroom

2011-06-23T08:00:00.009+02:00

Ruim 150 mensen bezochten de derde editie van Stadszomernachtsdroom van Stadslab Leiden. Het werd op 21 juni gehouden in het grote leegstaande 50kV-station in Nieuw Leyden. Een sfeervolle avond waar drie sprekers voor inspiratie zorgden en alle lopende projecten kort een update gaven van de vorderingen. Marije van den Berg nam afscheid als voorzitter, Koen Brakenhoff (hoofd marketing Leidse Schouwburg) neemt het stokje over. Wéér een hele goeie, erg blij mee.

Ik zelf ben gestopt als bestuurslid, maar blijf binnen Stadslab actief bij de projectgroep Singelpark. Ik heb zo'n twee jaar geleden het initiatief genomen voor het Singelpark en wil me nu volledig wijden aan het laten slagen van dit in Nederland unieke project.

Leuk om te zien dat Stadslab inmiddels zo'n gevestigde en gewaardeerde naam in de stad is geworden, en dat zo veel mensen betrokken zijn. Veel nieuwe gezichten weer bij deze editie, en dat ik mij voor moest stellen bij de mensen van de incheckbalie vond ik erg plezierig. Het Stadslab is van de stad geworden.

Cultuurnota-tip 3: Kies de juiste directeur

2011-06-22T08:00:00.001+02:00

Sinds ik via het Lucas van Leyden Mecenaat ons Stedelijk Museum De Lakenhal van dichtbij volg, ben ik er nog meer van overtuigd geraakt dat de mate van succes van de culturele instelling samenhangt met de kwaliteit van de directeur. Juist in deze sector maakt het een enorm verschil wie je boegbeeld is.

De nieuwe directeur van de Lakenhal heeft zo'n tomeloze energie, vernieuwingsdrang en enthousiasme dat je daar gráág bij wil zijn als mecenas. Ik merk steeds meer dat je geen bestuurders nodig hebt op die posities, maar ondernemers. Mensen met ambitie, die constant nieuwe wegen zoeken, met aanstekelijk enthousiasme en overtuigingskracht, die het beste uit hun medewerkers weten te halen. Mensen die niet meteen denken waarom iets niet lukt, maar mensen die ervoor zorgen dat het wél lukt.

Inhoudelijke kennis is onontbeerlijk, evenals weten hoe je je in het bestuurlijk landschap moet bewegen. Maar in deze tijden van bezuinigingen heb je bovenal -zeker aan de top- mensen met een ondernemersgeest nodig, wat nogal eens precies het tegenovergestelde is van een bestuurdersgeest.

Als gemeente zou ik iets minder geld steken in institutionele subsidies en dat geld gebruiken voor het inhuren voor een goed headhunterbureau als er een vacature is bij een gemeentelijke cultuurinstelling. De vent (m/v) maakt de tent. Ik zou in elk geval expliciet aandacht besteden aan het gewenste profiel van de mensen in topposities bij (gemeentelijke) culturele instellingen en de wijze waarop zij geworven worden.

Cultuurnota-tip 2: Ontwikkel het Cultuurkwartier

2011-06-21T08:00:00.045+02:00

Dé topprioriteit voor de Cultuurnota: het ontwikkelen van het Cultuurkwartier tot het één na grootste Cultuurkwartier van Nederland. Wat een ongelofelijke kans hebben wij hier. Binnen een straal van 200 meter hebben wij in Leiden straks:

- Vier musea (Lakenhal, Volkenkunde, Boerhaave, molenmuseum De Valk)
- Drie podia (schouwburg, Scheltema, Imperium)
- Twee bioscopen (Lido, Kijkhuis)
- Een danssalon, een balletschool, K&O, de oefenruimte van K&G, een rockcafé, een kerk voor klassieke concerten.

Na Amsterdam (Museumplein/Leidseplein) hebben we het grootste Cultuurkwartier van Nederland. Alleen: je hebt het totaal niet in de gaten als je er loopt. Stel alles in het werk om hier het bruisend hart van cultureel Leiden van te maken, waar je van 's ochtends vroeg tot 's avonds laat van alles kunt beleven. Waar bezoekers continu verrast worden door de enorme veelzijdigheid en levendigheid van Leiden en Leidenaren. Waar de inwoners trots op kunnen zijn. Waar ze niet naartoe en vandaan sjezen op weg naar een voorstelling. Maar waar ze blijven.

De stappen:

1. Investeer in De Lakenhal als Stedelijk Museum. De Lakenhal is on the move, levert de ene na de andere prachtige (inter)nationale tentoonstelling af en winnen prijzen. Lucas van Leyden, Jan Wolkers, Werk in Uitvoering. Help het museum voor elkaar krijgen dat ze een nieuwe 21e tentoonstellingsruimte kunnen bouwen, met een Grande Entree aan het Cultuurpark. Zodat het museum niet hoeft te worden gesloten als ze aan het ombouwen zijn voor weer een prachtige tentoonstelling.

2. Ontwikkel de Lammermarkt tot Cultuurpark. De auto's gaan er binnenkort onder de grond. Dit is dé kans om het Cultuurkwartier definitief internationaal op de kaart te zetten met een prachtig ontwerp. Een klankfontein, optredens, beeldende kunst, theater, muziek terwijl je ligt in het gras, met Molen de Valk als waanzinnig decor. Hét startpunt voor een wandeling door het Singelpark, het langste stadspark van Nederland.

3. Geef Molen de Valk in dit proces meteen een facelift. Zorg dat die prachtige molen fysiek en in communicatie een eigentijds museum wordt. En een stralend middelpunt in het Cultuurpark.

4. Treed in overleg met de uitbater van het Lido en zorg dat Leiden eindelijk de eigentijdse filmzalen krijgt waarop we zo met smart zitten te wachten. We staan op de 16e plaats in Nederland in aantal filmdoeken en bioscoopstoelen, terwijl we zo'n beetje de meest filmlievende bevolking van het land hebben. Als er echt een goed plan komt en wordt uitgevoerd, is een megabioscoop bij het station misschien wel niet meer nodig. Een totaal vernieuwd, uitnodigend Lido is tevens de opmaat naar een betere Beestenmarkt.

5. Houd het Scheltema als podium voor moderne kunst in stand. Maar zorg ervoor dat pand en organisatie zo soepel functioneren dat je er gráág naartoe wilt om te congresseren, dineren, voorstellingen en theater te bezoeken. Het pand is nu niet geschikt en niet uitnodigend genoeg. Zorg dat de horeca weer gaat lopen, zorg voor een ingang én voor een buitenterras aan de Oude Singel-kant.

6. Het belangrijkste: maak een modern brugplein tussen Lakenhal en Schouwburg als spilpunt in het cultuurkwartier. Voor kleinere (semi)akoestische openluchtoptredens (de grotere in het Cultuurpark), voor prachtig zonnige terrassen, voor openbare kunst, voor ontmoeten, voor... Maak op dit plein een uitnodigende Ticket Office (vergelijk Brugge) waar je voor alle culturele instellingen in de stad én alle evenementen (Cultuurmaand! Jazz Festival! Museumnacht! Theatertafelen etc.) advies kunt krijgen, voorproefjes kunt horen, kaartjes kunt kopen. Stimuleer kwaliteitvolle horeca aan het plein, onder meer door de binnenplaats van de Lakenhal open te gooien, de Schouwburg meer ruimte te geven, werk te maken van het eerder genoemde Scheltemacafé.

7. Sluit de stegen aan weerszijden van de Lakenhal af voor verkeer en maak er een aantrekkelijk gebied van. Heropen de ingang van de Lakenhal aan de Lange Scheistraat. Zet lange picknicktafels neer waar je lekker buiten kunt eten bijvoorbeeld. Laat de twee straten de natuurlijke verbinding zijn het het Cultuurpark.

8. Maak van het Nobelcomplex een poptempel in de ware zin van het woord. Waar artiesten graag komen spelen, waar het publiek graag naar toe gaat. Geen donker hol graag, maar een eigentijdse locatie waar de kwaliteit van de muziek volledig tot zijn recht komt en waar elke bezoeker tot zijn recht komt.

9. Maak van het Cultuurkwartier het kloppend hart van je culturele festivals. De Cultuurmaand, het Kennis & Kunstfestival, het Jazzfestival, het Leids Cabaret Festival, zowel binnen als buiten.

10. Stimuleer de samenwerking tussen de verschillende culturele instellingen niet alleen fysiek, maar ook in programmering. Popmuziek in De Lakenhal. Theater in De Nobel. Kunst in in de Schouwburg. Voorrondes LCF in Scheltema. Film in het Boerhaave Museum. Al dan niet tijdens festivals. Je brengt op die manier publiek in beweging en in contact met de andere culturele parels die Leiden rijk is. Jongeren in het museum, oudere jongeren in De Nobel bijvoorbeeld.

11. Geef kunstenaars in de leegstaande panden rondom Scheltema, Nobel en Lakenhal de kans om op z'n minst tijdelijk atelier te houden en galeries te openen. Breng het gebied met bijzondere speciaalwinkeltjes verder tot leven - laat het aansluiten op het Lange Mare winkelgebied. Dit gebied is straks een belangrijk toegangsgebied tot het winkelcentrum als hier 600 auto's in de Lammermarktparkeergarage komen te staan.

12. En last but not least: stel alles in werking om Museum Boerhaave in stand te houden. Laat onze vriendelijke vrienden in Den Haag weten wat voor een ongehoorde stommiteit ze uithalen als ze dit prachtige museum met zijn waardevolle collectie sluiten.

Met het Cultuurkwartier krijgt Leiden als cultuurstad eindelijk het gezicht dat nu zo node wordt gemist. Krijgt cultuurminnend Leiden een ontmoetingsplek die nu zo node wordt gemist. En krijgt de Leidse binnenstad een geweldige impuls waar vele generaties na ons de vruchten van zullen plukken.

Cultuurnota-tip 1: De Cultuurnota als halffabrikaat

2011-06-20T08:00:00.009+02:00

De inspraakperiode voor de Leidse Cultuurnota nadert zijn einde. Op de valreep deze dagen mijn bijdrages. Gericht op het benutten van de mogelijkheden die een sterke culturele sector biedt voor het ontwikkelen van Leiden als een succesvolle, aantrekkelijke stad in Nederland.

De kansen door cultuur
De tijd dat cultuur wordt gezien als geldverslindende linkse hobby is voorbij. Tal van onderzoeken tonen aan dat cultuur de stad veel meer oplevert dan ze aan subsidie kost. Met name de recent verschenen Atlas voor Gemeenten 2011 toont overduidelijk aan hoe een cultureel succesvolle stad een economisch succesvolle stad is: huizen worden meer waard (= inkomsten OZB), bewoners en bezoekers geven meer geld uit, mensen willen er graag wonen en bedrijven vestigen zich er graag. Zelfs voor mensen voor wie 'cultuur niet zo hoeft' is een sterke cultuursector van belang: ook de ondersteunende (laaggeschoolde) werkgelegenheid groeit. Veel meer hierover in de atlas en alle publicaties die daar omheen zijn verschenen.

Cultuur als motor achter de ontwikkeling van Leiden
Cultuur is méér dan 'goed voor de sociale cohesie' en 'persoonlijke ontwikkeling'. Cultuur is serious business, zoals cultuurwethouder Jan-Jaap de Haan het eerder noemde. Vanuit deze optiek heb ik gekeken naar de cultuursector in Leiden. Leiden is de 23e stad van Nederland qua omvang, maar de negende cultuurstad. Die kracht zorgt er in belangrijke mate voor dat de stad is wat 'ie is: de negende aantrekkelijkste stad om te wonen, de zesde stad als het gaat om etnische diversiteit, de één na hoogst opgeleide stad van Nederland, de twee na grootste creatieve klasse van Nederland, de vier na jongste stad van Nederland. Leidenaren bezoeken bijna vijf keer per jaar het theater en twee keer per jaar een museum. De bevolking van Leiden is daarmee de één na meest cultuurbezoekende bevolking van Nederland.

De kansen voor cultuur
Ik zie voor de komende jaren drie grote kansen voor Leiden als het gaat om cultuur:

1. Als heel Nederland bezuinigt op cultuur en wij investeren als enigen, dan kunnen we een groot concurrentievoordeel opbouwen ten opzichte van andere steden. Dan hebben we over een paar jaar een voorsprong opgebouwd die niet meer is in te lopen. Doe eens gek, nee, doe eens slim: méér geld voor cultuur! Niet (alleen) door de gemeentelijke portemonnee te trekken, maar (vooral) door het geld in die portemonnee als aanjaaggeld te gebruiken om financiering van derden binnen te halen.

2. Onze stad is groot genoeg om alles te hebben, en klein genoeg om snel samenwerking te zoeken en samen één vuist te maken. Méér samenwerking en zowel fysiek als in programmering de inspanningen op een aantal (inter)nationaal aansprekende pijlers richten. Versterk de huidige nationaal aansprekende pijlers (museumstad, Leids Cabaret Festival etc.) en investeer in aan een aantal kansvolle nieuwe pijlers, met als ambitie deze (inter)nationaal te laten meetellen.

3. We hebben al veel te bieden als cultuurstad! Alleen ziet Nederland dat niet (18e meest populaire stad van Nederland) en zien de Leidenaren dat te weinig. De promotie is te versnipperd & de cultuurinstellingen verstoppen zich elk achter hun eigen voordeur, uitgewaaierd over de hele stad. Verstop onze culturele schatten niet langer, maar treed naar buiten. Open de deuren, open de gevels. Als je nu langs de Oude Singel loopt, heb je geen enkel idee dat je door het één na grootste cultuurkwartier van Nederland loopt. Dat kan beter!

Welke stappen kunnen en moeten we zetten? De komende dagen mijn tips. Maar eerst dit.

De Cultuurnota als halffabrikaat
Moet je eigenlijk wel een Cultuurnota schrijven, vroeg ik me af? Zou je niet beter cultuurelementen kunnen verwerken in de andere nota's, zoals de Onderwijsnota (cultuureducatie), de Sociale nota (cultuurparticipatie), de Binnenstadsnota (cultuurkwartier), de Milieunota (cultuur in het Singelpark), de Economische nota (de podia, het Cultuurwarenhuis, kunst in leegstaande etalages). Het voordeel van zo'n aanpak is dat cultuur financieel en organisatorisch meelift op andere ontwikkelingen en dat als je cultuur zo duidelijk focust je heel transparant maakt hoe cultuur en de cultuursector de ontwikkeling van de stad helpt. Het verplicht je als afdeling Cultuur van de gemeente en als cultuurmakers om na te denken over je meerwaarde.

Ik denk dat er toch een Cultuurnota moet komen, want je wilt het sterkst mogelijke cultuuraanbod in de stad en dan moet je versnippering juist voorkomen. Beschrijf dus je sterktes en zwaktes, je kansen en bedreigingen, maak keuzes. Maar maak vervolgens je hoofdstukken en paragrafen zo dat ze één op één overgenomen kunnen worden in alle andere beleidsvelden en nota's van de stad. Zo'n hybride benadering doet recht aan de kracht die de sterke cultuursector in Leiden heeft als motor onder de gehele economische, sociale en fysieke ontwikkeling van de stad.

Singelpark op TV West

2011-06-17T08:00:00.024+02:00

Leuk openingsitem op TV West Nieuws over het Singelpark. De singels van Leiden moeten het langste stadspark van Nederland worden (6,1 kilometer) en dat spreekt tot de verbeelding. Hoewel ambitieuze plannen in Leiden nogal eens op hoongelach of kritiek komen te staan in de stad, wordt dit plan breed gedragen door bewoners en organisaties. Blijkt ook uit de reacties die bezoekers van het park de verslaggeefster geven. Grappig trouwens dat op het begin achter de rug van de verslaggeefster jongens de singel gebruiken als zwembad. Ook het Stadsbad is nog steeds een goed idee, blijkt maar weer.

Communal gardens zijn hot

2011-06-16T08:00:00.001+02:00

Gemeenschappelijke tuinen zijn hot. In tijden van bezuinigingen is het voor gemeenten aantrekkelijk om bewoners zelf een stuk grond te geven dat ze bijhouden - hoeven de ambtenaren het niet of nauwelijks te doen. Voorwaarde is wel dat je de bewoners iets substantieels geeft waar ze trots op kunnen zijn. Niemand werkt graag aan een kansloos reepje groen. Je zult dus een startinvestering moeten doen om extra kwaliteit toe te voegen in bestrating en groen. Om vervolgens jarenlang te besparen op kosten van de plantsoenendienst. Voor de bewoners betekent het, zeker in een stad zonder al te veel tuin, dat ze toch hun groene vingers kunnen aanspreken. En er iets van kunnen maken dat hén aanspreekt in plaats van de gemeente. Plus dat zo'n project goed is voor de sociale binding in de buurt. Bijgaande foto's en voorbeeld komen overigens uit Den Haag. Met dank aan Peter Duijvestein.

Biosciencepark in vogelvlucht

2011-06-15T08:00:00.003+02:00

Mooie animatie van Leidens economische trots, het biosciencepark. Inclusief de laatste nieuwe gebouwen die gerealiseerd zijn en een paar plannen die alvast ingetekend zijn, zoals Naturalispark. Maar nog zonder de nieuwe campus van de faculteit Wis- en Natuurkunde van de Universiteit Leiden. Zou mooi zijn als we zo'n animatie ook kunnen maken van alles wat gebeurd is en te gebeuren staat rond het Singelpark/Cultuurkwartier/Meelfabriek.

Jacques van Gaal

2011-06-14T08:00:00.177+02:00

Een van de meest inspirerende mensen die ik ken is met pensioen. Jacques van Gaal was de afgelopen tien jaar hét gezicht van ROC Leiden. En hij gaf het ROC een gezicht. Er zijn maar weinig mensen tegen wie ik opkijk na 24 jaar allerlei topmensen te hebben geïnterviewd en gesproken. Maar Jacques (midden van de foto bij de oprichting van Leiden Communicatiestad) is er één van. Een voorbeeld voor mij, en ik hoop na dit stukje voor anderen.

Geen spijt
'Je moet eens met Jacques van Gaal praten van het ROC', zei Maarten van Vliet een paar jaar geleden toen we het Huis van de Communicatie aan het opzetten waren. Het ROC? Nooit aan gedacht. Ik wilde graag de communicatiestudies van universiteit en hogeschool verleiden om in het HvdC te komen. Maar het ROC? 'Geloof me maar, je krijgt er geen spijt van', zei Maarten.

Op de fiets
'Jacques komt graag bij jou langs', mailde de secretaresse. Dat is nieuw: voorzitters van de Raad van Bestuur zijn meestal de ontvangende partij. Typisch Jacques: erop af. Overal op af. Ook nog eens op de fiets, bij gebrek aan rijbewijs. Overal zie je 'm fietsen door de stad. Een vriendelijk gezicht, vriendelijke toon en open houding deden die eerste minuut op kantoor de rest: dit is een man waar je mee wilt samenwerken.

Meelfabriek runnen
'Wij kunnen het Huis van de Communicatie in de Meelfabriek wel runnen', verraste Jacques. Runnen? Hoezo dan? 'Nou, we kunnen er een leer-werkbedrijf van maken en we kunnen voor zo'n beetje alle ondersteunende functies fantastische leerlingen leveren. Horeca, beveiliging, bouw, beheer, receptie, ICT, noem maar op.' Verwarring bij mij alom. Kan dat wel? Hebben ze het niveau wel? Jacques deed er ondertussen nog een schepje bovenop: 'En trouwens, we kunnen onze ICT Academie er ook in zetten. Dat is ook communicatie.' ICT Academie? Hoeveel leerlingen studeren daar dan? 'Een stuk of zeshonderd.' Zeshónderd? 'We moeten gewoon in het Huis van de Communicatie, we zijn er enthousiast over, we zien geweldige kansen, we willen erbij zijn.'

Nieuwe Energie
Na dat gesprek ging het snel. Het ROC betrok inderdaad een kantoor in het Huis van de Communicatie in Nieuwe Energie als klaslokaal voor de medialeerlingen. De horeca-afdeling zette een piekfijn restaurant op dat nog steeds gerund wordt door de leerlingen. Jacques zorgde ervoor dat allerlei recepties, congressen en andere bijeenkomsten van ROC en van derden in Nieuwe Energie gehouden werden, gecaterd door zijn leerlingen. Waardoor het Huis van de Communicatie en passant een bekend, levendig en goed lopend epicentrum van de Leidse communicatiesector werd.

Vliegwiel
Ondertussen werd hij voorzitter van de net opgerichte stichting Leiden Communicatiestad en zorgde hij er mede voor dat de stichting goed ging draaien. Jacques was, kortom, een onmisbaar vliegwiel geworden. Festival de Verleiding? Het ROC deed mee en de leerlingen maakten mooie filmpjes. Stadslab Leiden? Het ROC kocht als eerste een aandeel. Je hoefde het niet eens te vragen. Het paste in de filosofie van Jacques dat het ROC midden in de Leidse samenleving moest staan en moest helpen om dingen mogelijk te maken en bij te dragen aan het succes. Niet alleen van het ROC, maar van de stad. Want: gaat het de stad goed, dan gaat het het ROC goed.

On-Leids
In de tussentijd zette hij nog tal van andere initiatieven op. Een Zorgacademie bijvoorbeeld. En tegen de klippen op zette hij twee van de meest markante gebouwen van de stad neer, bij station Lammenschans en bij station CS. Niet omdat hij zelf wilde scoren met omvang en spectaculaire architectuur, maar omdat hij vond dat zíjn studenten en docenten meer verdienden dan tientallen deels afgetrapte schoolgebouwtjes verspreid door de stad. On-Leidse ambities die voor reuring en zelfvertrouwen in de stad zorgen: precies wat de stad nodig heeft.

Vooroordelen
Ik was bij het slaan van de eerste paal van de nieuwbouw van het ROC bij het centraal station. De hoofdrol van de show was niet weggelegd voor de bestuurders. Jacques haalde vaderlijk drie van zijn leerlingen naar voren die net prestigieuze vakprijzen hadden gewonnen en vertelde welk talent er op het ROC rondloopt en dat deze mensen straks de kurk zijn waarop de Nederlandse economie draait. Op zo'n overtuigende manier dat ik me op dat moment diep begon te schamen voor mijn vooroordelen over het beroepsonderwijs.

Enthousiasme
Onze dochter Sophie moet over twee jaar naar de middelbare school. Ik voelde me - ik weet het, het is tamelijk ernstig - onconfortabel bij de gedachte dat ze waarschijnlijk naar het voorbereidend middelbaar beroepsonderwijs 'moet'. Inmiddels heeft dat gevoel plaatsgemaakt voor enthousiasme over de keuze voor een vervolg op het ROC.

Eigenwaarde
Dat is misschien nog wel de belangrijkste prestatie van Jacques: hij heeft het ROC, studenten en docenten ongelofelijk goed neergezet en gevoel voor eigenwaarde gegeven. Niet omdat het nu eenmaal hoort bij zijn functie, maar volkomen authentiek, omdat het hoort bij zijn hart. Een a-typische bestuurder, begonnen als verpleegkundige nota bene.

Spirit in bestuurlijk Leiden
Ik ben op zich niet zo van de heldenverering als calvinist van huis uit. Jacques evenmin denk ik. Maar ik wilde toch dit stukje schrijven omdat dit een voorbeeld is van de spirit is die bestuurlijk Leiden wat mij betreft nodig heeft.

Kom naar Stadszomernachtsdroom

2011-06-10T08:00:00.001+02:00

Wil je weten hoe Leiden spannender, innovatiever, mooier kan? Kom dan naar de derde editie van Stadszomernachtsdroom van Stadslab Leiden op dinsdag 21 juni van 16.30 tot 19.00 uur. Er komen inspirerende sprekers, je kunt snuffelen in de grootste boekenkast van Leiden en kennismaken met anderen die zich willen inzetten voor Stadslabprojecten. De bijeenkomst wordt gehouden in het 50 kV-station in de Pasteurstraat/Flemingstraat in Leiden. Je kunt je aanmelden via de website van Stadslab. Ik hoop je daar te zien!

Een nieuw concept voor het Leidsch Dagblad

2011-06-09T08:00:00.119+02:00

Vandaag ronden we het ontwerp af voor de proefkrant van het vernieuwde Leidsch Dagblad. De nieuwe krant op tabloidformaat ziet er fris en eigentijds uit, terwijl hij tegelijkertijd nog steeds herkenbaar oogt. Eind deze maand wordt de 56 pagina's tellende proefkrant getest op een geselecteerd aantal lezers. Na de zomer volgt als alles goed gaat een fasegewijze introductie.

Meer regio
Sinds september vorig jaar begeleidt ons bureau de totstandkoming van een nieuw crossmediaal concept voor het LD en een aantal andere regionale kranten die worden uitgegeven door HDC Media. Met dat concept willen we huidige lezers en adverteerders aan de krant (en andere media) binden en nieuwe werven. De belangrijkste veranderingen naast het compacte formaat: meer regio, meer duiding van nieuws (in de krant), meer real time nieuws (online), meer beeld, meer lezersgerichte onderwerpen en invalshoeken, meer variatie in journalistieke genres en leuke rubrieken, beter gebruik van een mix aan media en merkextenties.

De krant groeit
De Spaanse art director Luis Mendo heeft deze week met een enthousiast team vormgevers van Maters & Hermsen en HDC Media gewerkt aan het ontwerp. Gaandeweg vulden de wanden van de 'war room' in ons kantoor aan de Herengracht zich met prints van de nieuwe pagina's. Om vervolgens telkens weer verder verfijnd te worden. De krant groeide letterlijk om ons heen, zoals we dat eerder deden tijdens de zeventien brainstorms die we hielden over de inhoud met bijna honderd journalisten, beeldredacteuren en vertegenwoordigers van Commercie van de verschillende krantentitels.

Zo veel lezers, zo veel smaken
Lastig bij restylingen van kranten is de varieteit binnen de doelgroep. Zo veel lezers, zo veel smaken. Voor de oudere, trouwe lezer is elke wijziging in hun krant al snel er een te veel. Terwijl de nieuwe groep lezers juist vraagt om een veel flitsendere krant. Ik denk dat de middenweg die we als volgende stap gekozen hebben voor elk wat wils biedt. Minder spectaculair vernieuwend dan we als creatieve bladenmakers misschien zouden willen, maar wel echt een verjonging en verbetering ten opzichte van de huidige broadsheet.

Belangrijke speler
Voor mij was dit een niet alledaags project. Voor het eerst sinds 20 jaar (streekredactie De Gelderlander) weer terug in de regiojournalistiek - nog steeds een geweldig vak. Alhoewel dalende oplages en dito budgetten het er niet eenvoudiger op hebben gemaakt. Bladenmakerstechnieken introduceren in de krantenwereld. En specifiek voor het LD: concept voor een krant helpen maken waar ik abonnee van ben, een concept voor een belangrijke speler in het functioneren van de stad en regio waar ik me zeer betrokken bij voel. En ook bijzonder: een opdracht die we kregen onder meer naar aanleiding van deze blog die ik anderhalf jaar geleden schreef.

Leiden dichtstbebouwde gemeente van Nederland

2011-06-08T08:00:00.001+02:00

Leiden heeft de twijfelachtige eer de dichtst bebouwde gemeente van Nederland te zijn. Van het grondoppervlakte van Leiden is 56,8% bebouwd volgens de Atlas voor gemeenten 2011. Ter vergelijking: een stad als Amsterdam heeft 35,5% van zijn grondoppervlak bebouwd.

Groen en ruimte zijn bewezen goed voor het welbevinden van burgers. Zo bezien is het niet verkeerd om de restjes groen die de stad nog heeft te houden, op te poetsen en uit te breiden. Denk aan het Singelpark, de Oostvlietpolder, de Leidse Hout/Dieperhout. En zo bezien zou extra woon- en werkruimte niet gevonden moeten worden in de breedte, maar in de hoogte.

Ik had totnogtoe het idee dat het wel zou loslopen met de groen- en ruimtebeleving van de Leidenaar. Je zit immers zo in de duinen, op de meren of in de polders vanuit de stad. Maar de gemeentes om Leiden heen bouwen hun gebieden die grenzen aan de randen van de stad gestaag vol. Leiderdorp in het oosten, Nieuw-Rhijngeest in het westen, Voorschoten in het zuiden... Als je bijvoorbeeld vanuit Leiden richting zee rijdt, kom je bijna geen polder meer tegen. Zolang de provincie er niets tegen doet en een gemeentelijke herindeling niet op stapel staat, kunnen we misschien beter het zekere voor het onzekere nemen en de laatste stukjes groen reserveren. Het zouden wel eens de stadsparken van de Randstad kunnen worden.

De top 10:
1. Leiden 56,8%
2. Haarlem 52,9%
3. Gouda 52,7%
4. Delft 51%
5.Nijmegen 49,6%
6. Eindhoven 47,6%
7. Den Haag 46,4%
8. Purmerend 45,7%
9. Schiedam 45,2%
10. Heerlen 44,2%

Als je niets doet, gebeurt er zeker niets

2011-06-07T08:00:00.023+02:00

Projecten in Leiden zijn gedoemd te stranden. Ik las het laatst weer in een column en het is vaak ook zo. 'Met de plannen die voor Leiden zijn gemaakt maar nooit zijn uitgevoerd, kun je het Rapenburg dempen', is me al meermaals voorgehouden. De schrijver van de column verbond daar de conclusie aan dat je maar beter niet je energie kunt steken in ideeën verzinnen voor Leiden, want dat is trekken aan een dood paard. Die conclusie deel ik dan weer niet.

Niet luisteren
In de eerste plaats: niet álle bijzondere ideeën en projecten sneuvelen in Leiden, of worden ernstig afgezwakt. Nieuw Leyden, het biosciencepark, nieuwbouw ROC, Hooglandsekerkgracht/programma Binnenstad. Soms duurt het even , en nog even (biosciencepark: 25 jaar), maar uiteindelijk worden ze wel gerealiseerd. Toen we begonnen met het Huis van de Communicatie in Nieuwe Energie verklaarden veel mensen ons voor gek. 'Je gaat niet met je concurrenten in één gebouw zitten. En al helemaal niet in een gebouw waarin ook dak- en thuislozen worden opgevangen.' Blij dat we daar toen niet naar hebben geluisterd.

Een openbaar laboratorium
Over creatieve denktank Stadslab Leiden hoor je wel: 'Leuke ideeën, maar d'r komt weinig uit.' Dat klopt. Het is een laboratorium, waar tientallen ideeën worden bedacht en getest voordat er enkele levensvatbare ideeën uit komen. Zo'n ontwikkel- en productieproces duurt een tijdje. Het is niet anders dan het laboratorium van pak 'm beet Heineken. Hoeveel ideeën worden daar wel niet ontwikkeld en getest voordat er misschien één keer per jaar of langer een nieuw product wordt gelanceerd? Het hoort nu eenmaal bij een laboratorium.

Een belangrijk verschil is: bij Heineken kiest men ervoor om het onderzoek achter gesloten deuren te doen. We zullen nooit weten hoeveel en welke ideeën nooit als product het levenslicht zagen. Stadslab is een open laboratorium, waar iedereen succes en falen kan meemaken. Met inderdaad alle risico's voor de beeldvorming vandien bij diegenen die gaan voor het snelle resultaat.

Bezig gaan
3M zag honderden proeven voor een ijzersterke lijm mislukken totdat iemand op het idee kwam dat juist die slappe lijm goed gebruikt kon worden. De Post It's zijn een kassucces als resultaat van een grote serie mislukte proeven. Zo kan het ook. Waar het om gaat, vind ik, is dat je bezig bent en blijft. Je weet nooit helemaal waar het toe leidt. Wat ik wel weet: als je niets doet, gebeurt er zeker niets.

Harde schijf
Tot slot mijn blog http://www.creatievestadleiden.nl/. Niet elk idee is een serieus voorstel. Ik ben mijn blog begonnen om ideeën van me af te schrijven omdat ik er anders maar in mijn hoofd mee bleef lopen. Een soort externe harde schijf met ideeën en gedachten die ik misschien ooit nog kan gebruiken. Zo ben ik het met de columnist eens dat de kans miniem is dat de Breestraat ooit een soort Ramblas wordt. Niet omdat het concept niet goed zou zijn, maar omdat je dat in Leiden niet van de grond krijgt (maar gemeentebestuur: ik laat me graag van het tegendeel overtuigen!).

Als ik denk dat een idee belangrijk én goed haalbaar is én ik heb wat tijd over, dan ga ik er trouwens wel achterheen en zoek ik er bijvoorbeeld een ontwikkelaar bij, zoals bij het Cultuurwarenhuis. Ook ga ik zodra ik tijd heb nog eens de boer op met het Stadsbad. Ik wil toch nog een keer proberen een realisator en een locatie zoeken omdat ik ervan overtuigd ben dat dit écht een goed plan is voor de stad. En het Singelpark? Als we daar niet achter gaan staan, is de kans inderdaad aanwezig dat het uiteindelijk afzakt tot het aaneenrijgen van wat groenstroken. Dat moeten we dus niet laten gebeuren.

Mobiliseren
Vijf jaar geleden had ik deze column ook geschreven. Ik besloot echter niet langer mopperend of meewarig langs de zijlijn te staan om net als veel anderen toe te zien hoe het ene na het andere project op een mislukking of halffabrikaat uitdraait. Maar om mensen en organisaties te mobiliseren om te kijken wat er wél kan en hóe het wel kan. Want dat is wel een belangrijk verschil: de stad krijgt er steeds meer burgers bij die niet overal tégen zijn, maar zaken verder willen brengen. Dat is het begin van verandering denk ik. Zo'n cultuurverandering kost, net als alle andere cultuurveranderingen, tijd.

Het beste ervan maken
Mijn devies: als ik dan toch nog een jaar of veertig in deze stad zal wonen, kan ik net zo goed helpen om er maar het beste van te maken. Is het niet voor mezelf, dan toch op z'n minst voor mijn kleinkinderen. Mocht er tegen die tijd niets zijn gelukt, dan heb ik in elk geval stof voor een column.

Leiden Cultuurmaand pakt uit

2011-06-06T08:00:00.005+02:00

Eerst was er dit reclamespotje op Nederland 2. Toen een paginagrote advertentie in mijn zaterdagse NRC. En eenmaal aanbeland bij één van de vele activiteiten (Summerjazz, in de Leidse Hout) trof ik ook nog eens een fraaie complete programmagids aan. Leiden Cultuurmaand timmert stevig aan de weg. De timeline van Twitter is vol met positieve reacties. En een massale opkomst bij de diverse activiteiten, in het bijzonder Schemerstad. Prachig dat alle evenementen hun krachten hebben gebundeld, mooi werk van onder anderen de cultuurmakelaar.

Over ongelofelijke citymarketing gesproken...

2011-06-03T08:00:00.002+02:00

Wauw!

De beste studentencampus van Nederland

2011-06-01T08:00:00.006+02:00

De beste en meest duurzame studentencampus van Nederland moet naast station Leiden Lammenschans en het nieuwe spectaculaire gebouw van het ROC verrijzen. Mecanoo Architecten heeft een mooi ontwerp gemaakt voor een complex met 1900 studentenkamers, 200 starterswoningen, sportvoorzieningen, ondergrondse fietsenstallingen en een park met water. De campus, die De Leidse Schans gaat heten, wordt ontwikkeld door Vorm Ontwikkeling en Ballast Nedam. Syntrus Achmea Vastgoed wordt eigenaar. De bouw begint in 2013 of 2014.

Goed nieuws voor de Universiteit Leiden, die een extra troef in handen krijgt om marktaandeel terug te winnen. Goed ook dat voor een hoog ambitieniveau is gekozen. Dat past bij de stad anno nu. En goed voor de uitstraling van het gebied.

Toen ik in 1990 in Leiden kwam studeren en een kamer zocht, werd me van alle kanten op het hart gedrukt om níet op een studentencampus terecht te komen. De Klikspaanweg, dat stond gelijk aan een Siberische goelag, werd me voorgehouden. Wilde je meetellen, dan moest je in de binnenstad wonen, bij voorkeur aan een gracht.

Pas later kreeg ik de verhalen te horen van een buurjongen uit het dorp waar ik vandaan kwam, die op hetzelfde moment in Enschede ging studeren. Hij vertelde enthousiaste verhalen over de campus van de universiteit waar hij een kamer had. Eigen bars, winkels, muziekoefenruimtes, beruchte feesten, tennisbanen, voetbalveldjes, volop leeftijdgenoten om teams mee samen te stellen (m) of om verliefd op te worden (v). Geen goelag, eerder het paradijs. Een soort héél groot studentenhuis. Achteraf gezien was dat ook wel wat voor me geweest. Het zou best wel eens heel leuk kunnen gaan worden, daar op de Leidse Schans.

Stadslab genomineerd voor Europese vrijwilligersprijs

2011-05-31T08:00:00.124+02:00

Stadslab Leiden is één van de drie genomineerden bij de Leidse voorronde van een Europese vrijwilligersprijs. Stadslab doet mee de categorie 'Innovatie' van deze Meer dan Handen Awards. Je kunt hier je stem uitbrengen. Alvast bedankt!

Optimistisch
Samen met Gijsbert van Es heb ik Stadslab twee jaar geleden opgezet. Leiden barst van de potentie, vinden we, maar daar wordt maar weinig mee gedaan. We bedachten dat we géén grumpy old men willen zijn die mopperend aan de zijlijn zouden staan kijken waar het fout gaat in de stad. Maar dat we juist een optimistisch geluid willen laten horen en actief mee willen denken over hoe Leiden bruisender, innovatiever, ondernemender, cultureler, mooier, beter kan. En dat we daarvoor de grote creatieve klasse in de stad willen mobiliseren.

Projecten

In juni 2009 organiseerden we een bijeenkomst waarin we brainstormden over een aantal kansrijke projecten in de stad, zoals de Meelfabriek, popcentrum De Nobel en het biosciencepark. Meer dan tweehonderd betrokken Leidenaren kwamen er op af. Uit deze Stadszomernachtsdroom is een netwerk van creatieve professionals ontstaan dat inmiddels ruim vierhonderd mensen kent. In wisselende samenstellingen werken zij aan diverse projecten, zoals het ontwikkelen van een Cultuurkwartier, het Singelpark, de pleinen in Leiden, Leiden als festivalstad, een Stadsbad, de verbinding tussen biosciencepark en binnenstad, kunst in leegstaande etalages, kunstenaars in leegstaande panden, het opknappen van de smerigste steeg van de binnenstad, een industrieel landschapspark rond de EON-centrale, een jaarmagazine over Leiden als creatieve stad en de promotie van Leiden op het web.

Gekopieerd

Inmiddels is ons initiatief gekopieerd in diverse andere steden. We worden in binnen- en buitenland gevraagd om te vertellen over onze ervaringen. Zo gaan we binnenkort naar Brugge voor een presentatie.

Stadszomernachtsdroom

Wil je meer te weten komen over Stadslab? Kom dan naar Stadszomernachtsdroom, het grote jaarlijkse evenement van Stadslab. Dat wordt op 21 juni gehouden van 16.30 tot 19.00 uur in het 50kV-station, het grote leegstaande elektriciteitsstation in Nieuw Leyden. Diverse sprekers uit binnen- en buitenland zorgen voor de inspiratie.

Tip voor Leiden Congresstad: betrek Leiden Cultuurstad erbij

2011-05-30T08:00:00.010+02:00

Ik weet niet hoe het met jullie zit, maar als ik een dag een congres heb bezocht, zijn er steevast twee dingen met mij gebeurd:

A. Ik heb een geweldige hoofdpijn
B. Ik heb maximaal twee dingen onthouden van de eindeloze rij sprekers

Dat kan anders. Dat moet anders. Vrienden van Leiden Congresstad: betrek jullie collega's van Leiden Cultuurstad bij jullie congressen. Een mooie manier van inkomsten voor hen, maar belangrijker: ze kunnen bezieling geven aan je congres. Het is nog geen garantie op minder hoofdpijn, nog geen garantie op meer onthouden. Maar alle beetjes helpen. En je onthoudt in elk geval dat ze daar heel bijzondere congressen organiseren, daar in dat lieve stadje Leiden.

Tip voor sportverenigingen: de Best Game Ever

2011-05-27T08:00:00.003+02:00

Stel, je bent Leiden Atletiek of Lugdunum of UVS of Roomburg of Sporting Trigon of Groen-Wit of een andere Leidse sportclub en je hebt wat te vieren. Een jubileum, een kampioenschap, een afscheid nemende coach. Dan kun je een springkussen bestellen, poffertjes bakken of de barbecue laten aanrukken. Je kunt ook de Best Game Ever organiseren.

Nu te koop: het Havengebouw in Leiden

2011-05-26T08:00:00.051+02:00

Een van de mooiste panden van Leiden, op een van de mooiste locaties staat te koop: het Havengebouw. Iedereen die er een hoogwaardig horecaconcept in wil realiseren, mag meebieden via Basis Bedrijfsmakelaardij. Het voormalige hoofdkantoor van Stoombootmaatschappij De Volharding is prachtig gelegen aan de haven van Leiden. Met de komst van het Singelpark en de renovatie van buurman de Meelfabriek krijgt het nieuwe restaurant straks een cruciale rol in de realisatie van Quartier Leyden, een nieuwe hippe, bruisende wijk aan de noordoostkant van de historische binnenstad.

Bijzonder concept
Vanwege die rol heb ik er bij de gemeente op aangedrongen om het pand niet zo maar aan de eerste de beste te verkopen, maar aan een partij die er echt een bijzonder concept kan neerzetten als hefboom om de potentie van het hele gebied beter te benutten. Hetzelfde effect als de komst Hotel New York op de Kop van Zuid had voor de ontwikkeling van dat toen nog desolate gebied. Potentiële kopers worden nu uitgedaagd om met een heel bijzonder concept te komen. Ruimte is er volop: een begane grond van 500 vierkante meter, en een eerste verdieping en zolderverdieping van resp. ruim 300 en ruim 200 vierkante meter. Met rondom een zonneterras van 240 m2 op het zuidwesten met prachtig uitzicht op de binnenhaven.

Combinaties
Het pand leent zich uitstekend voor een hoogwaardig restaurant op de begane grond en bijvoorbeeld hotelkamers of een bed & breakfast op de eerste verdieping. Ook een combinatie met water (de haven is de centrale toegangsplaats naar de Leidse binnenstad als je van Amsterdam, Rotterdam of het Groene Hart komt) is aantrekkelijk. Daarnaast zijn combinaties met detailhandel (bv regionale streekproducten, galerie) en cultuur mogelijk.

Meer info
Kijkje nemen? Het betreft de voormalige Jonkpanden aan Haven 1 - 7 in Leiden. Meer informatie kun je krijgen via Basis Bedrijfshuisvesting. Biedingen moeten binnen zijn vóór 19 augustus 2011, 11.00 uur. Oplevering is in oktober 2011.

Meer beelden in Leiden

2011-05-25T09:15:00.000+02:00

Er moeten meer beelden in de openbare ruimte van Leiden komen, vindt een groep mensen die elkaar gevonden heeft op het Leiden Netwerk op LinkedIn. Op die site startte Joris Vijverberg een discussie of een mooie beeldentuin niet iets is voor Leiden, zoals hij die in Antwerpen had gezien. Zeven van de mensen die mee discussierden vormen nu op initiatief van Joque Mulder een werkgroep: Beelden in Leiden (BIL). Een mooi initiatief.

Locatie?
Tijdens de discussie kwamen diverse locaties voor zo'n beeldentuin naar voren: de Leidse Hout, het Singelpark, de Meelfabriek, het Huigpark, de Hortus Botanicus, Nieuw Leyden, de Hooglandse Kerkgracht en Cronesteijn. Allen hebben ze zo hun voor- en nadelen. Het voordeel van bijvoorbeeld Leidse Hout en Singelpark is dat het voor iedereen toegankelijk is, maar het nadeel is dat de kans op vandalisme dan ook het grootst is. Misschien is de Hooglandse Kerkgracht daarom wel wat: aan de ene kant een (hele mooie) openbare ruimte, maar ingesloten door woningen, waardoor er meer sociale controle is dan in de grote parken.

Lange Voorhout
In de discussie werd de openbare beeldenexpositie op de Lange Voorhout in Den Haag als voorbeeld genoemd. Die is inderdaad ongelofelijk mooi (maar permanent bewaakt). De Hooglandsekerkgracht heeft diezelfde sfeer. Overigens zijn er al diverse mooie beelden in Leiden, zoals de ontroerende holocaustmonument Bagage. Ook het Middelheimmuseum in Antwerpen, waarmee de discussie begon, is een mooi voorbeeld, met beelden van Zadkine, Manzu, Maillol, Giacometti en Gargallo. Of er ook Zadkines in Leiden komen? Het hóeft niet, aldus een van de deelnemers. Beelden van eigen bodem zijn ook prachtig.

Positieve reacties op Cultuurwarenhuis

2011-05-24T08:00:00.007+02:00

Véél reacties kwamen er gisteren binnen op het plan voor het Cultuurwarenhuis. Waarvoor dank! Via twitter, de mail, LinkedIn, op de site van Sleutelstad en in persoon. Over het concept (winkelen, cultuur, activiteiten, starters) is bijna iedereen te spreken. Dat moet er gewoon komen. Bij het ontwerp werden soms wel vraagtekens gezet. Daarover kan ik alleen maar zeggen: het is een eerste snelle schets om het concept wat meer beeldend te krijgen.

Leuk dat veel mensen al meedenken. Sommigen bieden contacten met grote projectontwikkelaars, anderen met mensen die er een kinderopvang willen beginnen, iemand wil de etalages wel inrichten etc.

Een kleine bloemlezing van de reacties tot dusverre:

"Heb net de 'Chelsea Market' bezocht in New York en dacht: dát zou een mooi idee zijn voor onze stad. Kom maar op met dat Cultuurwarenhuis!"

"Mooi plan, een warenhuis als experience"

"Complimenten voor het plan! Het lijkt mij een prima concept en het is natuurlijk prima dat er al een 'ontwikkelaar' is. Ik ben wel bang dat de prijs te hoog zal worden. Zet de gemeente het pand op de markt [zoals de Jonkpanden aan de haven] dan wordt het wat de gek er voor geeft. Ik ben overigens niet enorm onder de indruk van de vormgeving van het plan. Natuurlijk is het nog maar een concept, maar toch."

"Ik vind het een ontzettend leuk en inspirerend idee. Uniek. En dan nog een groene Breestraat."

"Het lijkt mij een uitgelezen concept om Leiden als winkelstad weer op de kaart te zetten. Daarnaast biedt dit concept voor de Leidse cultuursector een kans om hun cultureel ondernemerschap verder te ontwikkelen."

"Nou, als dit het moet worden kun je beter het huidige gebouw laten staan. Smaken verschillen maar wat ik op deze impressie zie geeft de buurt niet meer waarde. Het gat van 'van der Putte' is bijna nog smaakvoller (...) Wat een gemiste kans."

"Die verticale tuinen, hadden we daar ook al niet een grandioos fiasco mee op de wanden van de Zijlpoort? Dat wordt ook hier vast het al even saaie klimop als "alternatief"."

"Goed verhaal van Jeroen Maters"

"GE-WEL-DIG"

"Zou je het pand niet eerst tijdelijk kunnen huren, bijvoorbeeld voor een jaar of vijf?"

"Goed stadsidee!"

"Cultuurwarenhuis aan de Breestraat: een mooi plan."

"Prachtig idee, wederom! Ik moest denken aan 10 Corso Como in Milaan http://www.10corsocomo.com/milano/#store_photogallery/ andere prijsklasse dan in Leiden gewenst is maar goed voor de inspiratie!"

"Waarom kunnen de winkeliers niet gewoon blijven na de eerste drie jaar?"

"Ik weet wel waar de nieuwe sint dan gaat shoppen!"

"Geweldig idee!! Precies wat Leiden nodig heeft"

"Interessant plan!"

"Uitstekend initiatief. Het Rijnlandblok als katalysator van ondernemerschap en bovendien meer groen in dit grauwe deel van de Breestraat. Gemeente, neem je verantwoordelijkheid!"

"Vet plan!"

"Erg mooi idee, juist als tegenhanger van de winkelketens, die we al genoeg hebben. Naast de gemeente moeten ook de winkelpand-verhuurders meekrijgen, want die zien de tijdelijk lagere huren wellicht als verkapte concurrentie. Aan de andere kant zijn de starters-winkels nu ook de grotere huurders van straks. Hebben jullie ook al nagedacht wie de verantwoordelijkheid/regie over het geheel neemt ?"

"Interessant concept"

"Cultuurwarenhuis aan de Breestraat: wederom een fraai, ambitieus en haalbaar idee uit de koker van Jeroen Maters"

"Waanzinnig goed idee. Alhoewel op de gevels nog steeds iets af te dingen valt. Uitstraling kan beter dan wat groen tegen de gevel plakken! Er zit een discrepantie tussen vernuftig concept en zwak gevelontwerp."

"Goed begin van de dag!"

"Fantastisch, ik zou mij hier graag voor in willen schrijven, voor zowel een plek in het pand alswel als stylist/etaleur voor de meest fantastische etalages te maken, of presentaties in het gebouw."

"Te gek idee voor deze invulling te kiezen. Zelf ben ik jaren geleden betrokken geweest bij de oprichting van de OLGA in Leiden en ben groot fan van het concept bedrijfsverzamelgebouwen."

"Lijkt mij een prima idee. Het lijkt me wel moeilijk om de doorstroom goed te houden en te bevorderen; wat doe je met een winkel die nét niet genoeg groeit? Ook de concurrentie met de huidige winkeliers is wrs. een puntje. Maar ik denk dat NL/Leiden zeker toe is aan wat meer individualistische winkels ipv al die eenheidsworst. Zou er zeker gaan shoppen àls ik nog een shopper was ;-))"

"Het idee is fabuleus."

"Wij zijn enthousiast over het idee van het Cultuurwarenhuis in de Breestraat en altijd bereid mee te werken aan Cultuur onder de mensen. Te denken valt bijvoorbeeld aan twee-wekelijkse of maandelijkse performances muziektheater door de jonge professionals van T.I.M.E. - die immers ook startende ondernemers zijn."

"Wederom een vernieuwend idee. Gefeliciteerd."

"Goed idee voor de stad, zit leven in. De experience staat natuurlijk centraal tegenwoordig, en als je goed de tijdgeest weet te vangen in een mooi inhoudelijk concept, dan kan het echt tot stand komen."

"Voor mijn gevoel ligt het gebouw uit de loop, dus misschien goed om even te kijken of dat goed zit of dat er een slimme manier is om het op een ‘shopping-route’ te krijgen. Een grote aansprekende winkel of een heerlijk terras aan de grachtzijde?"

"Het woord cultuurwarenhuis dekt voor mijn gevoel niet helemaal de lading van wat ik lees en zie. Ik neem aan dat het een werktitel is."

"Een cultuurwarenhuis in de binnenstad van Leiden. Doen!!!"

"Gezien de ambitie om een laagdrempelig verkoopconcept neer te leggen lijkt mij dat het pand zo met 'beperkte' kosten geschikt gemaakt kan worden. Waar ik mij wat zorgen over heb is hoe je het aanbod interessant houdt en hoe makkelijk het is om na vier jaar zelfstandige verkoopruimte te vinden die commercieel te exploiteren is."

"Het concept bedekt echter ook het daadwerkelijke probleem van de Leidse binnenstad. Ik blijf het toch bijzonder vinden dat er met de huidige leegstand niet mogelijk is om winkelpanden nu te vullen met een veel lagere huren en flexibelere contracten. De leegstand van het oude NBBS pand is tekenend voor het oude denken in een nieuwe toekomst."

"Verticale tuinen (als van Musée Quai de Branly in Parijs) zijn schitterend en zeker een aanwinst tussen alle stenen."

"Bekijk de presentatie van @JeroenMaters voor het Cultuuwarenhuis (andere naam = nodig!) aan de Breestraat"

Een Cultuurwarenhuis aan de Breestraat

2011-05-23T08:00:00.149+02:00

Het eerste bedrijfsverzamelgebouw voor startende winkeliers van Nederland. Dat moet het Cultuurwarenhuis worden, in en naast het oude postkantoor aan de Breestraat in Leiden. Er zijn al vele starterspanden voor dienstverleners en voor ambachten. Maar vreemd genoeg nog niet voor de ondernemers die er misschien wel het meest baat bij hebben: de detailhandel. Ik nodig je graag uit de presentatie hieronder te bekijken (met dank aan architectenbureau Hans Bakker) en me te laten weten wat je ervan vindt.

Centrumpositie terugwinnen
De Stichting Werk en Onderneming (SWO) wil het concept graag tot ontwikkeling brengen. De stichting heeft al vijf goedlopende starterspanden, waaronder het recent heropende Haagweg 4. Het Cultuurwarenhuis moet een belangrijke attractie worden voor Leiden als winkelstad om zijn centrumpositie kan terugwinnen. Een soort Bijenkorf, maar dan met allemaal speciaalwinkels waar je geholpen wordt door de eigenaren zelf, in combinatie met vele culturele activiteiten. Ik wil me er graag voor inzetten om, net als destijds bij het Huis van de Communicatie, een succes te maken van dit idee.

Vier vliegen in één klap
Het Cultuurwarenhuis slaat vier vliegen in één klap. Ten eerste: een prachtig designgebouw op één van de lelijkste plekken van de Breestraat, met binnen en buiten verticale tuinen als antwoord op de meest versteende binnenstad van Nederland. Met van binnen grote open vloeren met een eigentijdse strakke inrichting. De Breestraat krijgt weer allure terug.

Minder leegstaande winkels
Ten tweede: een plek waar startende winkeliers gedurende een huurgewenningsperiode drie jaar een clièntele en een voorraad kunnen opbouwen. Daarnaast kunnen ze profiteren van gedeelde promotie en kosten. Na drie jaar zijn de bedrijven stevig genoeg om de hogere huurtarieven van een eigen winkel elders in de stad wél te kunnen betalen. Gevolg: de ruim vijftig leegstaande winkelpanden in Leiden worden gevuld met bijzondere én sterke speciaalwinkels.

Attractie van formaat
Ten derde: door de combinatie van bijzondere 'shops-in-shop', designateliers en culturele activiteiten krijgen we midden op de Breestraat een attractie van formaat die Leiden als winkelstad weer op de kaart zet. Dagelijkse workshops, een kookstudio. Een restaurant met regionale producten. Een leeshoek. Een ruimte waar je producten kunt uittesten. Een hippe kinderopvang. Een 'shop-for-a-day' waar je één dag kunt uitproberen of je product aanslaat bij kopers voordat je een winkel gaat beginnen. De meest bijzondere etalages van de stad.

Cultuur onder de mensen
En tot slot: in het Cultuurwarenhuis kun je niet alleen cultuur kopen (boeken, cd's, kunst), maar ook cultuur beleven. Er komen ateliers voor modeontwerpers en andere designers die in hetzelfde gebouw hun producten kunnen verkopen. Muzikanten en theatermakers laten voorproefjes zien van de voorstellingen waar ze later die avond mee op de bühne staan bij Schouwburg en Stadsgehoorzaal, LAK en LVC. Festivals kunnen het Cultuurwarenhuis als podium gebruiken. Een warenhuis als 'expierience' dus, als antwoord op het toenemend winkelen via internet.

Verkoop Rijnlandblok
Recent mocht ik met de SWO mee naar het stadhuis om het plan te presenteren. De komende tijd neemt de gemeente een beslissing over de verkoop van het zogenaamde Rijnlandblok, waarvoor dit concept bedoeld is. Aanvankelijk zou BplusC in het pand gaan, maar dat ging uiteindelijk niet door. De centrale vraag is: gaat de gemeente voor de hoogste prijs? Zo ja, dan heeft het Cultuurwarenhuis nauwelijks kans. Of gaat men tegen nog steeds een goede prijs voor het concept dat de Leidse binnenstad en Leiden als winkelstad en cultuurstad het meest op weg helpt? Ik hoop van harte dat we de kans krijgen om er iets fantastisch van te maken.

B11846 110324 presentatieboekje bijgesneden

View more presentations from jmaters1.

Taxichauffeurs als VVV-gids

2011-05-20T08:00:00.003+02:00

Gaaf filmpje over hoe TEDx taxichauffeurs gebruikt om waardevolle ideeën over te brengen op de gewone man, die via andere kanalen moeilijk te bereiken zijn. Bracht me op een idee: Leidse taxichaffeurs bij elkaar brengen en een aantal experts uitnodigen die mooie verhalen over de geschiedenis van de stad én over actuele ontwikkelingen kunnen vertelllen. Zodat de taxichauffeurs tijdens hun rit een mooi verhaal over Leiden hebben. Als klanten daar op zitten te wachten natuurlijk. Ik zit zelf regelmatig in de taxi in andere steden en vind het geweldig als ik trotse verhalen over die steden hoor (en vrij stuitend als men er helemaal niets over weet).

Het grootste merengebied van Nederland, om de hoek

2011-05-19T08:00:00.004+02:00

En nog zoiets dat je je nauwelijks realiseert terwijl je er met je neus bovenop zit. Direct rondom Leiden begint het grootste merengebied van Nederland. Hè, is het gebied van Kaag en Braassem groter dan dat van Friesland? Yep, claimt een grote groep ondernemers die die potentie verder benutten. De WOKB heeft daartoe Blueport Hollandse Plassen opgericht. Holland Boppe!

Tot het gebied behoren:
Kager plassen
Braassemmermeer
Westeinder plassen
Langeraarsche plassen
Wijde Aa
Vinkeveense plassen
Loosdrechtse plassen
Nieuwkoopse plassen
Reeuwijkse plassen

Maak een maquette van Leiden in 2019

2011-05-18T08:00:00.003+02:00

't Zou mooi zijn als we een maquette zouden hebben van de binnenstad van Leiden + biosciencepark, waarin we alle nieuwe ontwikkelingen kunnen laten zien. Als je al die deelplannen die er zijn (biosciencepark, stationsgebied, Cultuurkwartier, Nieuw Leyden, Meelfabriek, Singelpark, Aalmarkt etc.) bij elkaar veegt in één maquette, dan krijg je een veel beter gevoel waar de stad zich heen beweegt. En mogelijk ook veel meer medestand: op het moment dat alle partijen het totaalplaatje voor ogen krijgen, wordt het wellicht eenvoudiger om in dit perspectief medestanders te vinden voor alle deelprojecten. Shanghai heeft dat begrepen (foto + filmpje).

Geslaagde openingsbijeenkomst Singelpark

2011-05-17T08:00:00.000+02:00

Met het Singelpark lijkt Leiden een project in handen te hebben dat op een brede steun kan rekenen van politiek, bedrijfsleven, buurtbewoners en andere organisaties. Op de openingsbijeenkomst van de inspraakronde op het plan afgelopen donderdag in de Zijlpoort, kwamen tal van belanghebbenden langs.

Eensgezindheid
Van de Leidse Rederij (enthousiast over openen dam bij EON) tot bewonersorganisaties, van de eigenaar van de Meelfabriek tot politieke (oppositie)partijen, een vertegenwoordiger van EON, van de besturen van de begraafplaatsen die aan de singel liggen tot een vertegenwoordiger van het Hoogheemraadschap, van Stadlab Leiden tot de organisatoren van de Singelpromenade. Eigenlijk iedereen toonde zich positief over het initiatief, hoewel sommigen er begrijpelijkerwijs wel bij zeggen 'eerst zien, dan geloven.' In vergelijking met eerdere projecten, zoals de Rijngouwelijn, was de sfeer en eensgezindheid hier een verademing.

Stadslab-team
Stadslab Leiden heeft een team opgezet (waar ik zelf ook aan deelneem als initiatiefnemer) dat vanuit de bevolking meehelpt om de ambities werkelijkheid te maken. Want er is nog een lange weg te gaan en nog heel wat obstakels te overwinnen om te bereiken wat we willen: van de ruim zes kilometer lange Leidse singels het langste én mooiste park van Nederland maken.

Grootste bubbelbad van de wereld

2011-05-16T08:00:00.059+02:00

De dam bij de EON-centrale aan de Maresingel in Leiden moet weg. Zodat we straks het vurig gewenste rondje singels kunnen schaatsen of varen. Maar die dam ligt er niet voor niets. Aan de ene kant gaat koud koelwater de energiecentrale in, aan de andere kant komt het als water van 25 graden Celsius er weer uit. Als die dam weg is, is er dus geen scheiding meer tussen warm en koud water en kan je de centrale niet koelen.

Wat te doen met warm water?
Dus wat te doen met het overtollige warme water? Ver genoeg van de koudwaterinlaat wegpompen, in de Haarlemmertrekvaart bijvoorbeeld, is een idee. Maar is er geen creatiever idee te bedenken, vroeg men zich af bij de gemeentelijke presentatie van het Singelpark gisteren in de Zijlpoort. Het weghalen van de dam is een belangrijk onderdeel van dat plan.

Lessen uit IJsland

Je zou er een aantal creatieve ingenieurs op moeten zetten. Een schot voor de boeg. De centrale levert af: stroom, warm water en stoom (via de schoorsteenpijp). Ik denk aan IJsland, waar het vulcanische landschap energie, warm water en stoom (geisers!) aflevert. Wat doen ze in IJsland met die ingrediënten? Ze maken er welness- en zwemvoorzieningen van (zie plaatje van de beroemde Blue Lagoon). Dé toeristische attractie en dé sociale ontmoetingsplaats van het land. Waarom doen wij dat in Leiden niet? Het koelwater dat uit de centrale komt is van prima kwaliteit, heb ik me laten vertellen.

Bubbelbad

We maken naast de EON-centrale, op die enorme parkeerplaats, een giga openlucht zwembad(complex) en storten daar het koelwater in. Water van 25 graden is vergelijkbaar met dat van een zwembad (Buitenbad De Vliet: 23 graden, zwembad De Zijl binnen 27,5 graden, buiten 25 graden). Een deel van de stoom die nu uit de schoorsteenpijp komt, blazen we in het zwembad. Daarmee hebben we het grootste artificiële bubbelbad van de wereld. En met de stroom lichten we het zwembad op een bijzondere manier aan, zodat je er tot laat in de avond kunt zwemmen.

Toeristische attractie

Direct naast het zwembad staat een paar prachtige oude gasfabrieken zonder bestemming. Die herstellen we in volle glorie. We maken er een piekfijn bezoekersrestaurant van, massagesalons, binnenbaden etc. Dam weg, lelijke parkeerplaats weg, mooie bestemming voor vervallen gebouwtjes, toeristische attractie erbij, publieksvriendelijke publiciteitscampagne voor energiereus EON, Leiden internationaal op de kaart met het grootste bubbelbad ter wereld. Of iets dergelijks. Het zal wel iets anders worden. Maar soms kun je alleen al vrolijk worden van de gedachte.

Bus of tram: zoek de verschillen

2011-05-13T08:00:00.002+02:00

De auto was stuk dit weekeinde en we wilden aan het eind van de dag nog even naar het strand met het gezin. Wat te doen? Met de fiets was het net even wat te ver en te lang, zeker met Gijs erbij. De taxi? Onzin om zo veel geld uit te geven. Met de bus dan maar? Lijn 40 naar Noordwijk stopt nota bene zowat voor de deur. Toch maar niet. Ik heb véél met de bus gereisd en er langzaam maar zeker een steeds grotere emotionele weerstand tegen ontwikkeld. Dat gekeer en gedraai, geschok en gehobbel, het optrekken en remmen, het te laat komen, of te vroeg, het uitzoeken van wanneer en hoe hij rijdt, de te krappe beenruimte en medepassagiers die tegen je aanhangen. Als ik wil lezen word ik misselijk, als ik wil drinken klotst het over mijn broek. Je kunt niks anders dan naar buiten kijken en zien hoe de bus zich overal tussendoor wurmt. Zeker sinds ik steeds meer de soepele alternatieven hebt geproefd, metro of light rail, smaakt de bus naar minder.

In elk geval wat comfort betreft was ik dus vóór een Rijngouwelijn door de stad en vooral naar de kust. Maar dat plan lijkt nu verleden tijd. Van Gerard van Hoorn kreeg ik onderstaand filmpje van light railway en bus: zoek de verschillen. Uiteindelijk zijn we op de fiets naar Warmond gegaan. Zwemmen in de Kager plassen. Ook leuk.

Ludieke oorlog tegen wildplakken

2011-05-12T08:00:00.001+02:00

Het gemeentebestuur van Gent vond een ludieke manier om van het wildplakken van affiches af te komen. Op verkeerd geplakte affiches plakken ze er de tekst 'Afgelast' overheen. Wat tot grote problemen leidt bij de organisatoren van de evenementen die wildplakken, zo laat dit filmpje zien. Even los van de vraag of dit een zinvolle actie is, vind het het wel interessant om te zien dat een stadsbestuur überhaupt op zo'n idee komt en dat ook doorzet.

Leiden vestingstad

2011-05-11T08:00:00.002+02:00

Leiden is de grootste vestingstad van Nederland waar de vestingstructuur nog goed terug te zien is, met een singel met bolwerken rondom en her en der vestingwallen en verdedigingswerken (o.a. Zijlpoort, Morspoort, Kruittoren). Toch staan wij niet in het boekje 'Vestingsteden' van de ANWB, met daarin veertig wandelingen in vestingsteden. Hoe kan dat?

Ik weet het niet. Wat ik wel weet is dat we van onszelf nauwelijks in de gaten hebben welke unieke positie wij innemen met onze 6,1 kilometer lange vestinggracht, de singel. Vanuit die optiek bezien is het misschien niet zo raar dat anderen dat helemaal niet zien. We zijn ook geen lid van de Vereniging Nederlandse Vestingsteden.

We staan wel op het kaartje voor in het boekje. Met als aanduiding 'Steden waarvan de wallen zijn gesloopt maar het patroon van de vestinggwerken nog (grotendeels) goed zichtbaar is'. Dat geldt voor een hoop andere steden, maar die zijn allemaal kleiner of hebben een minder fraaie zichtbare structuur. De ontwikkeling van het Singelpark kan een mooie aanleiding zijn om dit unieke facet van de Leidse binnenstad onder de aandacht te brengen van bewoners van de stad en bezoekers uit binnen- en buitenland. En van de uitgever van het boekje.

Waarom wordt een schoenmaker een fabrieksarbeider?

2011-05-10T08:00:00.008+02:00

Wat deden immigranten vóórdat ze naar Leiden, Nederland, immigreerden? En zou het voor de ontwikkeling van stad en wijk verstandig zijn om hen in Nederland de kans te bieden die draad weer op te pakken? Een interessant idee dat ik hoorde op een bijeenkomst met de directie van de Rabobank Leiden, Leiderdorp en Oegstgeest. Dit kantoor van de Rabobank wil de meest coöperatieve van Nederland worden.

Eén van de zaken waar ze tijdens de research op stuitte was dat mensen die met (ondernemers)talent uit het buitenland komen, dat talent in Nederland vaak niet benutten. Het voorbeeld werd gegeven van iemand die in Marokko een schoenmakerij had en in Nederland anoniem in een fabriek ging werken. Terwijl de wijk waarin de persoon woont zit te springen om een goede schoenmaker om de hoek. Het zou fantastisch zijn als we deze mensen de gelegenheid geven (bv door kredietverstrekking) om weer door te gaan waar ze gebleven zijn. Voor de mensen zelf, voor de wijkeconomie, voor de vitaliteit van de stad.

Delft volgt voorbeeld Leiden met Stadslab

2011-05-09T08:00:00.013+02:00

Geïnspireerd door Stadslab Leiden zet Delft ook een soort Stadslab op. Met dat verschil dat het in Leiden betrokken burgers waren die het stadslaboratorium op hebben gezet om Leiden mooier, creatiever, ondernemender, cultureler, innovatiever, bruisender te maken, en bepaalt het Stadslab zelf de agenda. In Delft is de gemeente initiator. Daarnaast gaat het in Delft om een serie bijeenkomsten in plaats van om een stichting. Nog een verschil: in Leiden mobiliseren we creatieve professionals, bij de stadslab-bijeenkomsten in Delft wordt iedereen uitgenodigd. Dat begrijp ik althans uit dit interessante artikel, waarin verslag wordt gedaan van een bijeenkomst waarin Stadslab Leiden-voorzitter Marije van den Berg een gloedvol betoog hield over deze nieuwe vorm van burgerinitiatief.

Leiden de omweg waard

2011-05-06T08:00:00.004+02:00

Michelin geeft niet alleen restaurants sterren, maar ook steden, dorpen en gebieden. Terwijl de Fransen geen enkel restaurant in Leiden een ster waardig vinden, geven ze de stad zelf maar liefst twee sterren in hun groene gids (Lannoo, 2008). Daarmee hoort Leiden bij de acht best beoordeelde steden van Nederland. Drie sterren staan voor 'de reis waard', twee voor 'een omweg waard' en één voor 'interessant'.

Michelin deelt ook sterren uit aan attracties in de stad. Museum Volkenkunde krijgt als enige drie sterren, de oude stad, het Rijksmuseum van Oudheden, De Lakenhal en Naturalis twee sterren en Museum Boerhaave, Sieboldhuis en het Rapenburg één ster. In de omgeving van Leiden krijgen de Keukenhof en de bollenvelden drie sterren, Noordwijk aan Zee twee sterren en Katwijk aan Zee en het Archeon in Alphen één ster.

Drie sterren:
Amsterdam

Twee sterren:
Leiden
Delft
Haarlem
Den Haag
Rotterdam
Utrecht
Maastricht
Giethoorn

Eén ster:
Alkmaar
Amersfoort
Bolsward
Breda
Deventer
Dordrecht
Emmen
Enkhuizen
Franeker
Gouda
Hoorn
Kampen
Leeuwarden
Middelburg
Nijmegen
Staphorst
Valkenburg
Veere
Zierikzee
Zutphen

Opvallend vind ik trouwens dat de Hortus Botanicus geen ster krijgt toebedeeld. De hortus is toch op z'n minst 'interessant' te noemen. Ook de hofjes, de markt en de muurgedichten zouden wel een ster waard zijn. De muurgedichten worden zelfs niet genoemd in het boek. Een omissie die hopelijk in de herdruk wordt hersteld.

Maak van de Breestraat de Ramblas van Leiden

2011-05-05T08:00:00.007+02:00

Vorige week werden Sophie, Gijs en ik voor de zoveelste keer bijna van de sokken gereden door een roekeloze buschauffeur. Plaats van handeling was traditiegetrouw de Breestraat. Ik zag m'n leven al aan me voorbij trekken. Ik word niet snel chagrijnig. Maar ik heb het inmiddels helemaal gehad met die wild west taferelen op de in potentie mooiste en belangrijkste straat van de Leidse binnenstad. Stinkende bussen die als dwazen rijden, een gekrioel van scooters en fietsers die een drukke kruising in Hanoi tot een oase van rust maken. Foeilelijk asfalt en - ondanks de goedbedoelde bomenbakken - een en al steen.

De Ramblas van Leiden
Eenmaal bekomen van de schrik dacht ik die avond aan Barcelona en andere steden die, terwijl ze tientallen keren groter dan Leiden zijn, een totaal relaxt gevoel geven aan bewoner en bezoeker. Het kwartje viel ook bij mij. De Breestraat moet de Ramblas van Leiden worden. Weg met die bussen en andere gekken op twee of meer wielen. Weg met dat asfalt en steen. Iedereen ergert zich er kapot aan. Het wordt tijd voor draconische maatregelen.

Groen, terrassen, flaneren
We maken van de nood een deugd. We maken van de Breestraat weer wat 'ie was: de mooiste straat van Leiden. Met mooie traditionele bestrating, waardoor de verkeersader niet meer de Pieterswijk en Academiewijk open rijt, maar versterkt. Met een zee van platanen die de Breestraat tot de groene long van de meest versteende binnenstad van Nederland maken (zie luchtfoto Ramblas). Met terrassen voor de elf horecagelegenheden die de Breestraat sieren (Koetjes en Kalfjes, De Troubadour, Olorosso, Cojoco, De Oude Harmonie, Burgerzaken etc.). Met een paar nieuwe hippe koffietentjes, ijssalons, nieuwskiosken in het midden van de promenade. Een straat waar voetgangers volop ruimte krijgen om te flaneren, recreëren, winkels en horeca te bezoeken. Waar kinderen kunnen spelen in groenperkjes, speeltuinen en fonteinen. Waar je rustig je net gekochte krantje kunt lezen op een bankje.

Mooiste monumenten
En terwijl je dan in alle rust zonder stinkende bussen en razende scooters en fietsers de gelegenheid hebt om eens goed om je heen te kijken, dan zie je een aantal van de mooiste monumenten die Leiden biedt. Het Stadhuis, het Gemeenlandshuis van Rijnland, de Stadsgehoorzaal, het Trianon Theater, het oude postkantoor, de Waalse Kerk, In den Vergulden Turk, 't Gulden Vlies, 't Hof van Holland, de voormalige winkel van Hasselman en Pander (Breestraat 146, schitterend!). Ga zo maar door. 's Avonds allemaal net zo prachtig aangelicht als het stadhuis, sprookjesachtig.

Na de RGL
Dat de RijnGouweLijn in elk geval de komende vier jaar niet meer door de Breestraat gaat, betekent dat we iets anders kunnen en moeten verzinnen om de straat de allure van weleer te geven. Pas als we dit soort draconische maatregelen durven nemen, zullen we echt stappen vooruit zetten als stad. En worden we weer wat we waren: één van de belangrijkste en mooiste steden van Nederland.

Het dossier gewonde en dode fietsers en voetgangers wordt dikker en dikker. Tijd voor actie.

http://www.sleutelstad.nl/nieuws/archief/2003/04/dodelijk-ongeval-op-breestraat

http://www.district8.net/aanrijding-tussen-bus-en-fietser-breestraat-leiden.html

http://www.district8.net/snorfietser-gewond-na-aanrijding-met-bus-breestraat-leiden.html

http://www.refdag.nl/nieuws/regio/aanrijding_op_de_breestraat_1_335104

http://www.112regio.nl/2011/04/29/leiden-aanrijding-tussen-scooterrijder-en-fietser/

http://www.sleutelstad.nl/nieuws/archief/2007/09/ongeluk-met-voetganger-in-breestraat

http://www.amsterdamsstadsblad.nl/haarlemmermeer/regionaal-nieuws/artikel/548526/breestraat-leiden-lijkt-russische-roulette.aspx

P.S. ZIE OOK DE REACTIES ONDER DIT STUK! (op reacties klikken)

Witte waterfietsenplan in Leiden?

2011-05-04T08:00:00.002+02:00

Leiden zou de eerste stad kunnen zijn met een witte waterfietsenplan. Een mooi idee van één van de groepjes die afgelopen vrijdag meedacht over de Cultuurnota van de gemeente Leiden tijdens een Stadslab Leiden-brainstorm. Het idee: net als bij het gewone witte fietsenplan zoals je dat bij diverse steden in binnen- en buitenland ziet kun je gratis of voor weinig gebruik maken van een waterfiets. Op diverse markante locaties in de stad liggen de waterfietsen afgemeerd. Je gooit of twee euro borg in het slot (model Nederland) en je fietst een rondje naar dezelfde of een andere afmeerplaats. Of je meldt je online aan bij Witte Waterfiets Leiden en je ontvangt een pincode waarmee je het slot kunt ontgrendelen (model Barcelona).

Ik ken dit nog niet in andere steden. Kan dus op veel free publicity rekenen. En dus op veel bezoekers naar de stad die het wel eens willen uitproberen. Daarnaast zetten we ons weer op de kaart als creatieve stad van vernieuwende ideeën.

Wat kost dat? Ik ben navraag aan het doen bij een aantal waterfietsfabrikanten. De aanschafprijs varieert van € 800,- tot € 2000,- en dan kun je ze in je eigen kleuren krijgen, bv de kleuren en logo's van citymarketing. De afschrijvingstermijn is drie tot vijf jaar.

Hoeveel waterfietsen heb je nodig? Canal Bike in Amsterdam heeft 100 waterfietsen op 100 kilometer grachten in de stad. Laten we zeggen dat we starten met 40 waterfietsen in Leiden (10 kilometer grachten), tegen een aanschafwaarde van € 1600,-, met een afschrijvingstermijn van drie jaar. Dan ben je jaarlijks 20.000 euro kwijt. Daar komt nog bij: een stuk of zestig afmeerplaatsen op een stuk of vier toeristische locaties in de stad (Volkenkunde, Galgewater, Hortus, Zijlpoort oid). Eén FTE beheerder + aantal vrijwilligers voor onderhoud/herverdelen waterfietsen over afmeerpunten. En wat marketingkosten (website, folder etc.). Ik zeg: doen!

Singelpark doet het goed in de pers

2011-05-03T08:00:00.004+02:00

De inkt van het plan is nog niet droog, of het Singelpark in Leiden heeft al aan bekendheid gewonnen. Dat het park langs de Leidse singels de langste kan worden van Nederland, spreekt tot de verbeelding. Diverse media besteedden er al aandacht aan. Het artikel op Leiden Lokaal (gemaakt door studenten Journalistiek van de Universiteit Leiden) biedt een verhelderend interactief kaartje (zie onder). Een klein overzicht:

Binnenlands Bestuur: 'Leidse Singels: langste park van Nederland'

Leiden lokaal: 'Nieuw singelpark als gouden omlijsting van de binnenstad'

Groen + de stad: 'Leiden wil langste park van Nederland'

Omroep West: 'Leiden mikt op langste park van Nederland'

Leidsch Dagblad: 'Langste park van Nederland'

Haarlems Dagblad: 'Langste park van Nederland'

Gooi en Eemlander: 'Langste park van Nederland'

Noordhollands Dagblad: 'Langste park van Nederland'

IJmuider Courant: 'Langste park van Nederland'

Echo: 'Leidse Singels moet langste park van Nederland worden'

Amsterdams Stadsblad: 'Leidse Singels moet langste park van Nederland worden'

>

Een hoogleraar dancecultuur voor Universiteit Leiden?

2011-05-02T08:00:00.049+02:00

Leidenaar Armin van Buuren werd op Koninginnedag door de koningin benoemd tot Officier in de Orde van Oranje-Nassau. Een hoge onderscheiding, die slechts weinig jonge artiesten ten deel valt. Burgemeester Lenferink reikte het lintje uit aan het einde van het optreden dat 's werelds beste DJ traditiegetrouw hield op de Garenmarkt in zijn woonplaats.

Armin studeerde Rechten in Leiden, hij is afgestudeerd in auteursrecht. Hoewel hij pas 34 is en nog steeds de wereld overvliegt van de ene naar de andere show, zou ik als Universiteit Leiden nu snel in actie komen. Het idee van Bastiaan de Roo (directeur KvK) om hem alvast te vragen om in Leiden, op de faculteit Geesteswetenschappen, te vragen als bijzonder hoogleraar Dancecultuur, ondersteun ik van harte. Niet alleen omdat de massale dancecultuur een inhoudelijk interessant fenomeen is waar nog veel onderzoek naar gedaan kan worden. Maar ook omdat zo'n grote naam en energieke man een verrijking zou zijn, juist voor een universiteit die nog als traditioneel bekend staat.

Hieronder een filmpje van het Leidsch Dagblad waarin Armin van Buuren, en zijn compaan Jochem Myjer, nog maar eens aangeven dat een beetje meer geloof in de eigen stad helemaal niet gek is.

Vijf sleutelgebieden voor Leiden

2011-04-29T08:00:00.017+02:00

De gemeente Leiden heeft vijf sleutelgebieden benoemd die de komende jaren prioriteit krijgen bij de stadsontwikkeling: biosciencepark, stationsgebied, binnenstad, de noodoostrand van de binnenstad en het Lammenschansgebied. Bij een bijeenkomst waar de plannen op elkaar werden afgestemd (onder de noemer Synthese) heerste er over het algemeen tevredenheid over deze keuze. Ik kon er niet bij zijn op deze avond, maar zou het alleen maar hebben beaamd: dit zijn inderdaad de vijf belangrijkste gebieden die de concurrentiepositie van Leiden als stad van kennis en cultuur stimuleren.

Cultuurparticipatie of cultuur als trekpleister?

2011-04-28T08:00:00.003+02:00

In deze filmpjes vertellen cultuurmakers en raadsleden in Leiden kort wat zij verwachten van het cultuurbeleid in Leiden. Wat opvalt: raadsleden noemen vooral cultuurparticipatie als belangrijkste punt en zeggen minder over cultuur als pijler onder de concurrentiepositie voor de stad, terwijl de cultuurmakers juist het belang van een goed cultureel aanbod voor de ontwikkeling van Leiden als succesvolle stad benadrukken. Hier lijkt nog wat afstemming nodig. Iedereen is het er denk ik wel over eens dat cultuur breed toegankelijk moet zijn. Dat is natuurlijk ook heel belangrijk.

Mijn idee is dat we daarnaast vooral het besef moeten ontwikkelen dat een ambitieus cultuurbeleid van essentieel belang is voor de economische concurrentiepositie van de stad. Cultuur is belangrijk voor het welbevinden van de bevolking, maar cultuur schept direct en indirect ook banen. Voorwaarde is wel dat we het beter moeten willen doen dan de rest. Een sterk cultuuraanbod is -meer dan bij Leiden als winkelstad- bij uitstek een mogelijkheid om weer wat terrein terug te winnen voor Leiden als centrumstad in de regio.

Meedenken over de Cultuurnota

2011-04-27T08:00:00.014+02:00

Wethouder Jan Jaap de Haan vertelt op film waarom hij graag de Leidse bevolking betrekt bij het opstellen van de nieuwe Cultuurnota van de gemeente Leiden. Aanstaande vrijdag houdt Stadslab Leiden een ontbijtsessie waarin een aantal creatieve professionals van binnen en buiten de cultuursector meedenkt over het cultuurbeleid in de stad.

Plan Singelpark de inspraak in

2011-04-26T08:00:00.004+02:00

Het plan voor het Singelpark in Leiden ligt ter inspraak. Het park moet het langste van Nederland worden, aan de binnenkant van de 6,1 kilometer lange singel van Leiden. Hier vind je het uitgewerkte masterplan.

De makers hebben de singel opgedeeld in tien gebieden (zie kaartje). Elk gebied kent zijn eigen uitdagingen en 'moeilijke plekken'. De meest lastige plekken concentreren zich aan de noordoostkant. Een overzicht.

01. Molen de Put - Museum Volkenkunde - Molen De Valk
- Tuin Volkenkunde 24/7 open
- Cultuurpark rondom Molen De Valk

02. Rondom EON
- Parkeerplaats weg, industrieel landschapspark
- Leegstaande fabrieken herbestemming geven
- Dam in singel verruilen voor brug

03. Huigpark - Blekerspark
- Parken opwaarderen
- Ingangen parken duidelijker

04. Ankerpark - Meelfabriek - Katoenpark
- Brug tussen Zijlpoort en Ankerpark
- Eén doorgaand park maken van Ankerpark, Meelfabriek, Katoenpark

05. Begraafplaats Zijlpoort - Kaarsenmakersplein
- Kaarsenmakersplein groen maken
- Brug tussen Kaarsenmakersplein en Utrechtseveer

06. Plantsoen - Plantage
- Singelpromenade in bestaand park integreren

07. Jan van Houtkade
- Singelpromenade op smalle strook groen aanleggen

08. Sterrenwacht - Hortus Botanicus
- Verbinding tussen Sterrenwacht en hortus
- Singelpromenade duidelijk zichtbaar aanleggen

09. Witte Singel Doelencomplex
- Singelpromenade duidelijk zichtbaar aanleggen
- Groen toevoegen

10. Rembrandtpark
- Singelpromenade duidelijk zichtbaar aanleggen

Stadslab Leiden over de stadsgrens

2011-04-22T08:00:00.001+02:00

Gisteren mocht ik relaties van SLS Wonen uit andere steden vertellen over o.a. Stadslab Leiden. Altijd weer fijn om te doen, want het is een leuk verhaal. Waar ook goede vragen op kwamen: kan iedereen deelnemen aan Stadslab en hoe houd je de kwaliteit dan hoog? Mooie plannen, maar hoe realiseer je die? Hoe betrek je politiek en ambtenarij? Leerzaam om mensen van buiten Leiden te horen over onze aanpak. En over onze plannen. Zo vertelde een Rotterdamse architect dat er ergens een stadsbad is dat niet alleen drijft, maar waarbij de zwemmers met hun gezwem het bad ook kunnen verplaatsen van de ene plek naar de ander. En een jonge dijkgraaf uit het oosten van het land zag ons idee om met het stadsbad in plaats van brochures het belang van het werk van het Hoogheemraadschap aan te tonen wel zitten. Helaas werkt hij vanuit Enschede...

Ook het nieuwe presentatiemiddel Prezi kon op belangstelling rekenen. Ik moest er zelf nog even aan wennen, maar het ziet er best cool uit. Weer eens wat anders dan PowerPoint.

Stadslab Leiden on Prezi

Poptempel Nobelcomplex van binnen te zien

2011-04-21T08:00:00.004+02:00

Wil je weten hoe groot de nieuwe poptempel van Leiden in het Nobelcomplex wordt? Dan moet je nu even gaan kijken in de Lange Scheistraat, naast de Lakenhal.. De gevel en het dak waar straks de ingang en de muziekzaal komen, zijn gesloopt. De grote zaal moet ruimte bieden aan 700 man. Achter de blauwe wand aan de achterkant zit het monumentale pand aan de Marktsteeg, dat ook bij het complex wordt getrokken en dienst kan doen als foyer/café. Onlangs was trouwens in het nieuws dat het Nobelcomplex in iets afgeslankte vorm gestalte gaat krijgen. Op onderstaand filmpje dezelfde ruimte maar dan mét dak.

Mysterieuze briefjes

2011-04-20T08:00:00.006+02:00

Geregeld krijg ik interessante ideeën en gedachten toegespeeld van mensen over Leiden en stadsontwikkeling. Zo vond ik dit mysterieuze briefje op mijn bureau. Een verslag van een gesprekje dat iemand had met de Amerikaanse landschapsarchitecte Michelle de Roo. De tekening laat zien dat het idee voor verticale tuinen in de Breestraat helemaal zo gek niet is. Interessant: hoewel je denkt dat bomen langs een straat voor schonere lucht in die straat zorgen, is het tegendeel het geval: de kronen van bomen houden uitlaatgassen vast. Bij een verticale tuin heb je wél zuiverend groen in je straat, maar géén dak boven de straat die de uitlaatgassen van bussen, taxi's, toeleverende vrachtauto's etc. tegenhoudt. Maar de meest schone variant is die waarin er geen bussen maar een Rijngouwelijn door de Breestraat rijdt, voegt de mysterieuze briefjesschrijver daar aan toe.

Stadsbad gaat voorlopig niet door

2011-04-19T08:00:00.056+02:00

Echt jammer. Het Stadsbad in Leiden gaat voorlopig niet door. Het idee om in één van de Leidse grachten een drijvend zwembad met terras/strand aan te leggen was één van de meest populaire ideeën onder de deelnemers aan de eerste editie Stadszomernachtsdroom, het evenement waar Stadslab Leiden uit ontstaan is. Behalve een mogelijkheid om (met de kinderen) in de stad een leuke plek te hebben om naartoe te gaan om te zonnen, zwemmen en mensen te ontmoeten, zou een uniek stadsbad in oppervlaktewater (voldoet aan de strengste Europese zwemwaterkwaliteitseisen) ook een trekpleister zijn voor bezoekers aan de stad.

Het projectteam van Stadslab heeft met veel enthousiasme het idee verder uitgewerkt: er werd een mooi ontwerp gemaakt, gesproken met allerlei partijen die wilden meehelpen om van het bad een succes te maken, zoals ROC Leiden, een jubilerende zwemvereniging, een woningbouwcoöperatie, een aannemer, horeca. Projectteamleden bekeken diverse andere initiatieven in binnen- en buitenland om van te leren. Tal van zaken werden uitgezocht: van waterkwaliteit tot beheer, van programmering tot promotie. Voor allerlei uitdagingen werd met vereende krachten goede oplossing gevonden. Er kwam een mooi promotiefilmpje.

Maar ondanks verschillende positieve gesprekken is er uiteindelijk geen realisator/hoofdsponsor gevonden. Voorlopig niet althans. Mocht er in de toekomst een geïnteresseerde partij zich aandienen, dan ligt er een mooi plan klaar alsnog ergens in één van de Leidse wateren een stadsbad aan te leggen. Mocht je in de toekomst stuiten op een mogelijk geïnteresseerde partij: laat het graag weten!

Veel enthousiasme voor Singelpark

2011-04-18T08:00:00.002+02:00

Enthousiasme onder de bevolking voor het aan te leggen Singelpark langs de 6,1 kilometer lange singel van Leiden. Gisteren heb ik vanuit Stadslab Leiden een presentatie verzorgd over het park aan bewoners van de jubilerende wijken Noordvest en Oude Morsch (de gemeente kon helaas niet). Beide wijken bestaan 400 jaar.

Makkelijk te verkopen
Zowel het park als het doorgaande pad door het park, de Singelpromenade, vallen bijzonder goed. Niet alleen bij deze brainstorm in het paviljoen van Museum Volkenkunde, maar overal waar ik mensen spreek over het langste park van Nederland. Het besef dat wij in Leiden de grootste singels en vestingwallen van Europa hebben, en dat we véél meer met dat gegeven moeten doen, is ook een makkelijk te verkopen boodschap.

Verrommeld
Het park vergt in de wijken Noordvest en Oude Morsch de grootste ingrepen. Aan de zuidkant van de singels (Plantsoen, Plantage etc.) is de kwaliteit van singel en parken een stuk hoger dan aan de 'verrommelde' noordkant, waar parkeerplaatsen, hekken en bebouwing in de weg staan. Maar er is goede hoop dat met de komst van het Cultuurpark op de Lammermarkt en een industrieel landschapspark rondom de EON-centrale een aantal belangrijke stappen kunnen worden gezet om kwaliteit aan de noordkant toe te voegen.

Noord-zuidas
Nu de wijken Groenoord en Nieuw Leyden worden aangelegd, wordt de noord-zuidas opeens een stuk belangrijker. Die loopt precies over het EON-terrein. Dat maakt volgens enkele aanwezigen de noodzaak om hier iets aan te doen, een stuk belangrijker. Met name het vervangen van de dam bij de EON-centrale door een brug, zodat er boten kunnen varen, leverde enthousiaste reacties op.

Singelpromenade
De singels mogen zich sowieso in een toenemende belangstelling verheugen. Op 19 juni is de tweede editie van de Singelpromenade. En toen ik gisteren ter voorbereiding een deel van de singels bezocht, was het druk met groepen wandelaars die de singels als onderdeel van hun wandelparcours hadden. Dat kan alleen maar meer worden als straks de hele singel met een doorlopend wandelpad verbonden is.

Museumtuin
Zelf een keer wandelen? Hier vind je een kaartje. Ga je overdag, dan kun je trouwens via de tuin van Museum Volkenkunde lopen in plaats van via de Morssingel. Gisteren werd samen met het museum óók gebrainstormd (o.a. door kinderen) over hoe deze tuin méér een publieksfunctie kan krijgen.

Wie wordt winkel van het jaar in Leiden?

2011-04-15T08:00:00.008+02:00

Mooi initiatief, de verkiezing 'Beste winkel van Leiden' van Centrummanagement. Het moedigt winkeliers aan om echt iets bijzonders van hun winkel te maken. De vijf genomineerden voor 'Winkel van het Jaar 2011' zijn:

Puur, Breestraat
Jut & Juul, Lange Mare
Simon Levelt, Botermarkt
Gaastra / McGregor / Suitsupply, Aalmarkt
De Rooij Lederwaren, Haarlemmerstraat

Wie wordt de opvolger van kapper Eric Flanderhijn? Je kunt stemmen op http://www.winkelvanhetjaar.com/ Daar vind je ook meer informatie over de winkels.

Zondag brainstormmiddag over Singelpark

2011-04-14T08:00:00.003+02:00

Aanstaande zondag 17 april zijn buurtbewoners en andere belangstellenden om 14.00 uur welkom in het paviljoen van Museum Volkenkunde om zich te buigen over het Singelpark, het 6,1 kilometer lange park dat aan de binnenkant van de Leidse singels wordt gerealiseerd. Met daarin een doorgaand wandelpad, de Singelpromenade. Kinderen zijn ook van harte welkom: voor hen is er een apart programma.

De grote mensen worden bijgepraat en spuien hun eigen ideeën. De kinderen storten zich onder deskundige leiding creatief op de vraag: hoe kan de museumtuin, een onderdeel van het Singelpark, een tuin worden waar zij graag vertoeven. Deze derde bijeenkomst in het kader van het 400-jarig bestaan van de buurten Noordvest/Molenbuurt en Oude Morsch, eindigt om 17.00 uur.

Deelnemers zijn vanaf 13.30 uur welkom in het Paviljoen van Museum Volkenkunde. Om 14.00 uur begint een korte wandeling door de tuin van het museum onder leiding van Piet van Vliet die het een en ander vertelt over de historie. Vervolgens scheiden de wegen van volwassenen en kinderen zich. De kinderen gaan apart creatief aan de slag onder deskundige leiding. De volwassenen beluisteren eerst twee korte presentaties over het plan voor het Singelpark en John Sijmonsbergen van Museum Volkenkunde licht toe waarom het museum meer publiek naar de tuin wil trekken.

Om 15.00 uur krijgen de volwassenen de gelegenheid hun creatieve ideeën over het stukje Singelpromenade bij het museum tot uiting te brengen in een brainstorm met hulp van Stadslab Leiden. Nadat iedereen kennis heeft genomen van elkaars ideeën en creatieve uitingen, kan om 17.00 uur nog een drankje worden genuttigd in het museum. Aanmelden is niet nodig.

Hoe breng je een creatief idee op de markt?

2011-04-13T08:00:00.004+02:00

Ideeën en concepten in je hoofd, maar lukt het je niet ze te concretiseren en op de markt te brengen? Dan kun je op 28 april eens langsgaan bij de centrum voor kunst en creatieve bedrijvigheid Haagweg 4 in Leiden. Daar houdt de stichting Peen & Ui vanaf 14.00 uur een "Product Dating" workshop, in samenwerking met de gemeente Leiden. De opzet: je presenteert je idee of concept, en daarna denken de overige aanwezigen met je mee over hoe het verder kan worden ontwikkeld of in de markt gezet.

De workshop is ontwikkeld door het Design Business Netwerk DEB. Er kunnen maximaal 25 makers, kunstenaars en andere creatieven aan deze gratis workshop deelnemen. Na de workshop ondersteunt het Design Business Netwerk het gevormde samenwerkingsverband bij het opstellen van een voorstel voor de verdere ontwikkeling van het idee of concept.

Aanmelden? Mail je idee of concept voor 18 april naar open@peenenui.nl en/of info@deb-denhaag.nl. Voor vragen kun je ook bij een van deze mailadressen terecht.

Helaas, niet de meest vitale stad

2011-04-12T08:00:00.003+02:00

Volgens vakblad Vitale Stad hoort Leiden niet tot de drie meest vitale steden van Nederland. De genomineerden voor de verkiezing Meest Vitale Stad van Nederland zijn volgens de vakjury Deventer, Den Bosch en Utrecht en volgens het publiek Amsterdam, Groningen en Utrecht.

Leiden mooiste stad
De vakjury hanteerde tien criteria. Op vier van die criteria staan we in de top 5: schoonheid (1e plaats), economie (2e plaats), plannen stad passen bij DNA stad (1e plaats) en het criterium 'x-factor' (gemiddelde top 10 van Vitale Stad redactieraad (5e plaats). Op de criteria cultuur, toegankelijkheid, veiligheid, diversiteit, klimaatneutraal en adaptiviteit scoort Leiden niet in de top 5.

Schoonheid is gemeten naar 'aantal rijksmonumenten per gemeente gedeeld door oppervlakte' in combinatie met waardering bewoners van eigen gemeente. Economie heeft als indicatoren gemiddeld gestandaardiseerd besteedbaar inkomen per particulier en het opleidingsniveau van de bevolking. In totaal zijn 36 Nederlandse steden onderzocht.

Meer over de wedstrijd in Vitale Stad editie 3 2011. De winnaars worden bekend gemaakt tijdens de Congressen Stad en Ruimte op woensdag 13 april in Amersfoort.

Nieuwe media ingezet voor nieuwe Cultuurnota

2011-04-11T08:00:00.004+02:00

Mooie discussies op LinkedIn en Twitter over de nieuwe Cultuurnota die de gemeente Leiden aan het opstellen is. De gemeente gebruikt LinkedIn-group Cultuur071 en Twitter (hashtag #cultuur071) om mensen te laten meedenken over de nota die later dit jaar moet verschijnen. Overigens doen er totnogtoe doen er meer cultuurbezoekers dan cultuurmakers mee aan de discussies.

De meest populaire discussie op LinkedIn gaat over hoe de cultuursector in Leiden minder versnipperd zou kunnen worden. 'Verbinden' als voorwaarde om gemeentesubsidie te ontvangen werkt volgens wethouder Jan-Jaap de Haan niet erg.

Een andere discussie wordt gevoerd over de vraag in hoeverre cultuur moet verrassen in relatie tot bezoekersaantallen. De stelling is dat ook van innovatieve projecten mag worden verwacht dat er substantiële bezoekersaantallen op af komen als er gemeentelijke subsidies mee gemoeid zijn.

Beeldend kunstenaar Fleur van den Berg startte een discussie waarbij zij oproept om een klimaat te creëren in de stad waar interessante makers graag naartoe komen.

Lente in Leiden

2011-04-08T08:00:00.000+02:00

Dit is voor mij Leiden optima forma. Op een zonnige zondagmiddag met de kinderen op de fiets, naar de stad. IJsje halen en verorberen op de vensterbank van voorheen fopwinkel Paddenburg. Studenten die de stoep als eetkamer gebruiken. Flaneren langs de Nieuwe Rijn. Geen auto's, alleen wandelaars. Relaxte mensen zonnend op volle terrasboten. Bootjes kijken. Praatjes maken: je komt altijd wel een bekende tegen in zo'n groot dorp. Krantje halen bij Kooijker. Met krantje naar waterkant in Hortus Botanicus. En weer terug. Het is lente in Leiden.

Een levend architectuurmuseum in Leiden

2011-04-07T08:00:00.006+02:00

Hoe vaker ik er kom, hoe meer ik fan word van Nieuw Leyden. Nu steeds meer woningen worden opgeleverd, komt pas goed uit de verf wat een geweldig experiment van architectuur en stedelijke ontwikkeling deze nieuwe woonwijk eigenlijk is. Net buiten de singel van Leiden mochten eigenaren hier zelf hun woning laten ontwerpen. Dicht op elkaar, met de tuinen gesitueerd op gezamenlijke garages. Een stevig antwoord op de vele cataloguswoning-projecten die je overal in den lande ziet.

Fantastisch om te zien hoe iedereen zijn eigen invulling aan geeft aan het ontwerp. Sommigen vertrouwen op bewezen bouwstijlen uit het verleden. Anderen kiezen voor radicaal nieuwe architectuur (foto). Zo kan het gebeuren dat je een gevel tegenkomt die op het historische Rapenburg niet zou misstaan naast een gevel die zo de lesboeken van architectuuropleidingen in kan.

Wat ik hier vooral leuk aan vind, zijn de verhitte discussies die bezoekers op straat voeren over wat ze mooi en lelijk vinden. Waardoor mensen worden uitgedaagd na te denken over de waarde van architectuur en stedenbouw. Op zo'n openbaar terrein kan iedereen langs komen en wordt de discussie breed gevoerd. Je ziet niet alleen architectuurliefhebbers uit binnen- en buitenland, maar ook de 'gewone man' uit aangrenzende volkswijken, de binnenstadsbewoner, de bewoners van Nieuw Leyden zelf. Daar kan een tentoonstelling in bijvoorbeeld het Nederlands Architectuur Instituut niet snel tegenop.

Ik weet niet of de bewoners er op zitten te wachten (misschien wel, d'r wonen heel veel jonge, flexibele geesten daar), maar het zou geweldig zijn als de woningen een keer per jaar opengesteld zouden kunnen worden voor architectuurliefhebbers. Want binnen is het vaak nog bijzonderder dan buiten, bedacht ik me maandag toen ik tijdens een Stadslab-vergadering thuis bij Geert en bestuurslid Koen een avond uitzicht had op vides, fraai verlichte patio etc. Hun woning komt trouwens binnenkort in Eigen Huis & Interieur. Ik bedoel maar. Reclame voor architectuur én reclame voor Leiden.

Het Leidse Model?

2011-04-06T08:00:00.121+02:00

Steeds vaker worden Stadslab Leiden en/of ik (via m'n weblog en via tv-uitzending Aanpakkers) gevraagd om advies door andere gemeenten. De afgelopen maand alleen al vier keer contact: twee steden in België, twee gemeenten in Nederland. De aard van de vraag is telkens wat anders, variërend van hoe je een dynamische creatieve stad ontwikkelt tot de ervaringen rondom het opzetten van een Stadslab, en van gebiedsontwikkeling als het Cultuurkwartier tot gebouwontwikkeling als Nieuwe Energie en De Meelfabriek.

Bijzondere initiatieven
We kunnen vanwege tijdgebrek niet altijd uitgebreid ingaan op de vragen helaas. Maar het streelt de eer. Als je er bovenop zit, heb je het niet zo in de gaten. Of zie je van alles wat er nog níet goed gaat in de stad. Maar door de ogen van derden zie je eigenlijk pas echt dat er in Leiden een paar bijzondere initiatieven zijn die het waard zijn om veel breder te verspreiden.

Zo is Nieuwe Energie bij mijn weten het enige gebouw in Nederland (ter wereld?) waar een dak- en thuislozenopvang voordeurdeler is met een goedlopend verzamelgebouw van communicatiebedrijven. Ook de creatieve denktank Stadslab Leiden met 400 creatieve professionals die samen de schouders onder de stad zetten is, in deze opzet, een bijzonderheid. Het concept voor De Meelfabriek is zowel fysiek (de binnenkant als monument behouden, de buitenkant niet) als inhoudelijk (een 'creatieve stad in een stad') heel bijzonder. De meeste andere gebouwen zijn eerder monofunctioneel (alleen wonen, of cultuur, of kantoren, of studeren, of recreëren), hier is het een bonte mix van alles door elkaar.

Zelfbewustzijn en optimisme
Telkens valt me weer op dat we onder alle adviezen zelfbewustzijn en optimisme als bindend element hebben. Bij de oprichting van Stadslab besloten we om als burgers niet langer mopperend langs de zijlijn te gaan staan om te zien hoe anderen de stad ontwikkelen, maar actief op zoek te gaan naar kansen en waar mogelijk er zelf onze schouders onder te zetten.

Winnen of verliezen
Je kunt strategische visies neerleggen en plannen maken tot je een ons weegt, de duurste adviseurs, de meest gedetailleerde cijfers en analyses erbij halen. Maar ik bedenk me nu dat winnen of verliezen als stad eerst en vooral te maken heeft met de mate van zelfbewustzijn en optimisme. Als wij als Leiden in staat zijn om gezamenlijk aan zelfbewustzijn en optimisme te bouwen in een wereld die alleen maar cynischer lijkt te worden, dan zou dat over een jaar of wat het verschil gemaakt kunnen hebben.

Leidse Model
Ik geloof dat dat mijn ultieme wens is. Dat wij in deze tijd, met deze generatie, in deze stad, het verschil hebben weten te maken door herwonnen zelfbewust zijn en aanstekelijk optimisme. En dat wij van daaruit dingen voor elkaar hebben gekregen die voor onmogelijk werden gehouden. Dat wij tegen die tijd niet meer de stad zijn die kijkt naar het groeiende groene gras van de buren, maar de stad van het succesvolle Leidse Model.

Leiden presenteert zich op Event 11

2011-04-05T08:00:00.006+02:00

Rotterdam had een grote stand om zijn evenementlocaties te presenteren. De gemeente Den Haag maakte onder The Hague Industrials gezamenlijk reclame voor de vier oude fabriekshallen die ze voor evenementorganisatoren in de aanbieding hebben (bijzonder wel, dat de gemeente Den Haag dat soort oude industriële locaties zelf tot ontwikkeling brengt). De gemeente Noordwijk en Hotels van Oranje hadden elk hun eigen stand. Op Event 11 vorige week in de Jaarbeurshallen kon ik eens goed bestuderen hoe verschillende steden en gebieden zich presenteren aan een publiek van evenementen- en congresorganisatoren.

En Leiden? Leiden Marketing had een stand die naar mijn idee goed paste bij de uitstraling van de stad: bescheiden van omvang, rustig maar kwaliteitvol van vorm en een vriendelijke en deskundige bemensing. Het was niet dé eyecatcher. Geen overdadig geschreeuw en gejuich, maar goed en gedegen een overtuigend verhaal vertellen aan iedereen die wat verder kijkt dan oppervlakkige pracht en praal. Precies Leiden dus.

Een andere prachtige kleine maar doeltreffende stand was trouwens van de provincie Gelderland, met een goed ingevoerde mevrouw die me zelfs antwoord wist op mijn vraag waar ik deze zomer ambachtelijk dakpannen kan bakken met de kinderen. Een droom voor in mijn pensioentijd: een oude steenoven langs de Waal weer tot leven wekken, met het lopend vuur.

Juni voortaan Cultuurmaand in Leiden

2011-04-04T08:00:00.001+02:00

Dat vind ik nu een slim idee: onder aanvoering van Cultuurfonds Leiden is juni voortaan Cultuurmaand in Leiden. Elke dag is er iets te beleven op het gebied van cultuur in deze maand. "En het liefst zo veel mogelijk in de open lucht, zodat Leiden zich kan profileren als mooie monumentenstad", vertelt cultuurmakelaar Erica Haffmans in het Leidsch Dagblad. Het Cultuurfonds trekt 100.000 euro uit om te investeren in de programmering.

Juni is volgens mij een ideale maand voor zo'n Cultuurmaand. Mooi weer, na afloop van het culturele (binnen)seizoen en voor de festivals in juli/augustus en de schoolvakanties. Het Cultuurfonds heeft met een aantal organisatoren van culturele evenementen afgesproken dat zij naar juni verhuizen, zoals de Leidse Museumnacht, de Summerspecial van het Leids Film Festival en een zomerse versie van het Stukafest. Daarnaast waren er al diverse evenementen in juni, zoals de poëziemanifestatie, de Cum Laude concerten in de Leidse hofjes, locatietheaterfestival Schemerstad en het Openluchthotel.

Glas-in-lood Glazen Huis

2011-04-01T08:00:00.006+02:00

Eerder schreef ik over het idee om twintig glazen huisjes neer te zetten in aanloop naar het Glazen Huis van 3FM Serious Request in december 2011 op de Beestenmarkt in Leiden. Het idee is dat in die kassen door verschillende organisaties met allerlei acties alvast geld wordt opgehaald. Een restaurant dat een glazen huisje neerzet in de binnentuin: je betaalt er voor zeven en je eet met z'n zessen. Dat soort acties.

Tijdens de actie in december verzamelen alle glazen huisjes zich rondom het Glazen Huis, waarbij elk huisje een andere verlichting heeft, zodat er die avonden twintig reuzelampionnen de binnenstad van Leiden verlichten. Organisator Jeroen Visser stuurde deze foto: zo'n glas-in-lood glazen huis geeft natuurlijk helemaal een sfeervol licht. Helikopter boven Leiden laten cirkelen, televisiecamera's erin en je hebt beelden van stad en evenement die lange tijd op het netvlies blijven.

Mooi: Laatste Oordeel van Leiden

2011-03-31T08:00:00.001+02:00

Mooi initiatief: twaalf Leidse kunstenaars onder leiding van Allart Lakke (foto) en Casper Faassen hebben de handen ineengeslagen en actuele interpretaties gemaakt van het beroemde drieluik Het Laatste Oordeel van Lucas van Leyden. Rondom deze schilder, die de renaissanceschilderkunst naar Nederland haalde, heeft Stedelijk Musem De Lakenhal nu een grote tentoonstelling met uit ruim veertig musea over de wereld werken van Lucas van Leyden en zijn tijdgenoten. Bij buurman Scheltema kun je de twaalf interpretaties bewonderen. Goed om eerst even de filmpjes op de website van de tentoonstelling te bekijken ter voorbereiding. Ik vind dit een mooi voorbeeld van hoe je het rijke culturele verleden van Leiden kunt verbinden met actuele kunst, en de oude Lakenhal met het nieuwe Scheltema. Geslaagd staaltje van over de grenzen heen kijken.

Stedelijke netwerken zijn contraproductief

2011-03-30T08:00:00.022+02:00

Moeten we als Leiden samenwerken met Den Haag (Culturele Hoofdstad), of met de Zuidvleugel, of met Amsterdam? Helpt dat onze stad verder? Nee. Juist de concurrentie tussen steden maakt steden sterker, en de onderlinge verscheidenheid groter, zegt onderzoeker Gerard Marlet in zijn interessante boek 'De aantrekkelijke stad'.

Hij geeft het Knooppunt Arnhem-Nijmegen als voorbeeld. 'Van het culturele aanbod in Nijmegen profiteert niet Arnhem, maar alleen Nijmegen zelf', schrijft hij op basis van zijn onderzoek. 'Een productieve hoogopgeleide die besluit om vanwege dat culturele aanbod in Nijmegen te gaan wonen, woont per definitie niet in Arnhem, en zal de economie van Nijmegen stimuleren, en niet die van Arnhem. Van een afspraak tussen die twee steden over het verdelen van stedelijke voorzieningen profiteren ook niet automatisch beide steden. Als Arnhem al zou moeten willen samenwerken, dan liever met de omliggende dorpen, om de financiering van de voorzieningen in de Arnhemse binnenstad en de verdeling van de voorraad sociale huurwoningen te regelen. Of met een stad als Heerlen, om van elkaar te leren en de krachten te bundelen in de strijd tegen respectievelijk Nijmegen en Maastricht, de aantrekkelijke steden in de buurt.'

Hij geeft aan dat het soms wél handig is om samen te werken, bijvoorbeeld bij grensoverschrijdende investeringen in infrastructuur. Maar verder: regel de zaken goed met je naaste buren (daarvoor bestaat rond Leiden samenwerkingsorgaan Holland Rijnland), en bouw verder vanuit je eigen kracht aan je concurrentiepositie. Ik ben geen expert in regionale samenwerking, maar het klinkt wel logisch wat Gerard Marlet zegt.

Over het meebetalen aan gezamenlijke voorzieningen: ik ben benieuwd hoe het staat met de gesprekken met regiogemeenten over het aanleggen van een nieuwe 400 meter ijsbaan. Zag laatst weer in de Tom Menkenhal volop schaatspakken van de schaatsclubs uit Katwijk, Noordwijk, Voorschoten en andere omliggende dorpen. Het zou me niet verbazen als er meer mensen van buiten Leiden dan van Leiden zelf op de overjarige ijsvloer te vinden zijn. Als iedereen zijn steentje bijdraagt, kunnen we misschien wél de ijshal realiseren die de stad in zijn eentje niet kan ophoesten.

Nieuwe website voor Leiden

2011-03-29T08:00:00.020+02:00

De website van de stad Leiden heeft een nieuwe opzet en uiterlijk gekregen. Je vindt 'm hier. Veel beter dan voorheen. Mooie foto's, de huisstijl komt fraai terug, meer beweging. Het door SWIS gemaakte interactieve kaartje is een mooie toevoeging. Zowel op het kaartje als op de site zelf moet nog het een en ander aan informatie worden toegevoegd (de winkels bijvoorbeeld, nu 10), of nog iets meer gecategoriseerd (de restaurants bijvoorbeeld, nu een lijst van 108) en de teksten zouden nog een keer langs de eindredacteur kunnen, maar de website is nu op het niveau die past bij de kwaliteit van de stad vind ik.

Winnen is leuk

2011-03-28T08:00:00.000+02:00

Een golf van blijdschap ging door de stad toen Leiden het Glazen Huis van 3FM Serious Request voor 2011 binnen de stadspoorten sleepte. Op de vleugels van dit succes zijn er nu allerlei partijen betrokken bij de voorbereidingen van het evenement, onder leiding van Leiden Marketing. Allerlei onvermoede krachten komen naar boven: bedrijven die normaal wat langs de kantlijn stonden, doen opeens mee met geld en inzet. Scholen zetten hun scholieren in. Burgers dragen hun steentje bij in de voorbereiding. Dat is wat winnen doet: het geeft je vleugels.

Ik ken dat gevoel uit eigen ervaring. In 1998 werden we voor het eerst totaal onverwachts genomineerd met Maters & Hermsen-in-opbouw voor de belangrijkste vakprijs in de bedrijfsjournalistiek. Voor het eerst zagen we de beste bladen van concurrenten die ook genomineerd waren. Daar leerden we veel van. En de nominatie was een aanmoediging om het nog beter te doen. Het jaar daarop wonnen we de wedstrijd, en sindsdien hebben we alle prijzen gewonnen die er te winnen vallen in ons vakgebied. Het went nooit: telkens zit je weer met zenuwen in de zaal tijdens de uitreiking. Omdat het telkens weer een andere opdrachtgever en een ander team van collega's is dat zijn nek heeft uitgestoken om echt iets bijzonders van te maken van een krant, tijdschrift of online medium. En telkens weer kun je er maanden tegenaan met je team als je wint. Winnen geeft optimisme. Zelfvertrouwen. Energie. De wil om steeds weer beter te worden.

Je bouwt natuurlijk niet aan een bedrijf of een product omdat je wilt winnen. Wij bouwen aan Maters & Hermsen omdat we denken dat bedrijfsjournalistiek organisaties en personen in en om organisaties beter en gelukkiger maken. En omdat we het gewoon leuk vinden, bedrijfsjournalistiek. Maar als je dan eenmaal bezig bent, dan kan zo'n aanstaande wedstrijd soms wel nét het duwtje geven om van iets goeds iets geweldigs te maken.

Zo zie ik het ook voor Leiden voor me. We willen als het goed is geen beste binnenstad, beste winkelstad, schoonste stad, Glazen Huis, Singelpark of weet ik wat omdat we er prijzen mee kunnen winnen. Je doet het omdat je denkt dat je stad er beter van wordt, voor inwoners, voor bezoekers, voor bedrijven en organisaties. Maar als je dan toch bezig bent, kunnen dat soort wedstrijden een stimulans geven om er nog net een schepje bovenop te doen. Om net iets beter te worden dan de rest. En als je dan wint, dan kan dat een grote stimulans zijn voor je zelfbewustzijn en enthousiasme, voor de sfeer en samenwerking in de stad. Dat kunnen we wel gebruiken, dacht ik zo.

Mijn ideale stad

2011-03-25T08:00:00.000+01:00

Waar let ik op als ik een stad uit kies voor een weekeindje weg? Waarom vind ik de ene stad fijner dan de ander? Ik heb het eens onder elkaar te gezet. Hoezo veeleisend? In willekeurige volgorde:

Een grote academische boekhandel, bij voorkeur met koffie
Een goede, grote speelgoedwinkel met veel uitprobeerdingen (ook als er geen kinderen bij zijn, gewoon het excuus gebruiken dat je alvast een cadeautje zoekt voor een komende kinderverjaardag)
Een muziekwinkel waar je goed gekozen geheimtips kan beluisteren
Een kledingzaak met precies de juiste spullen en de goede (lange) maten (als er geen kinderen bij zijn)
Een paar speciaalwinkels die je in geen enkele andere stad vindt, bv design
Een Bijenkorf/LaFayette/Harrods etc. voor regenachtige noodgevallen
Vriendelijke en deskundige mensen in winkels, horeca, musea etc. die blij zijn dat wij er zijn
Een grote markt met versproducten, al dan niet overdekt
Een ambachtelijke kwaliteitsbakker/pattisier/slager/kaasboer, bij voorkeur in dezelfde straat
Bij huizenruil: een goede traiteur in het geval van kookmotivatiedipjes
Een rustig, fraai park waar je een middagje kunt picknicken/bijkomen
Tenminste één toonaangevend museum voor een serieus bezoek
Een bekende betaald voetbalclub om een thuiswedstrijd te bezoeken en lokale sfeer te snuiven. FC Barcelona, AS Roma, Hibernians waren hoogtepunten in de stadsbezoeken.
Een gerieflijke bioscoop met recente films in Version Originale
Gaaf straattheater of anderszins de kans om onverwachts iets heel bijzonders te zien
Een stad waar het makkelijk oriënteren is, waar je niet constant naar de weg loopt te zoeken, met functies een beetje gegroepeerd: cultuur, horeca, winkels, historisch hart
Een stad met uitzicht: op een zee, een rivier, een polder (Den Bosch bv)
Een historische binnenstad die goed te belopen is
Spannende nieuwe architectuur, bij voorkeur verweven met historische delen
Spannende stadswijken met elk een eigen karakter (bv Berlijn: Kreuzberg, Prenzlauer Berg)
Vanuit de stad snel naar een mooie landelijke omgeving kunnen fietsen (gevoel dat je de drukte altijd kunt ontsnappen, en/of ook echt doen)
Een mooi hardlooprondje of skaterondje in park, langs rivier etc. voor de zondagochtend vóór het ontbijtbuffet
Een intiem boutiquehotel
En/of leuke woonhuizen om mee te ruilen
Tenminste één toprestaurant en één bijzonder/gezellig restaurant
Een stad waar je op de fiets doorheen kunt cruisen, incl. goede fiets/scooterverhuur
Een simpel en snel openbaar vervoersysteem, bij voorkeur metro of hop on/hop off bus
Leuke, mooie, bijzondere, jonge, relaxete bevolking
Een schone, hele stad
Een intiem karakter
Géén busladingen toeristen, rijen treurige obligate souvenirswinkels etc.
Autoluw of autovrij: lekker flaneren zonder uitkijken
Fijne pleinen en tenminste één goed terras waar je zonder problemen uren kunt zitten
Ik spreek de taal (NL, Frans, Duits, Engels, Spaans) of zij kunnen me te woord staan in één van die talen
Ongedwongen sfeer waarin je makkelijk contacten legt met mensen die je niet kent
Mooi weer
Goede speeltuin
Op niet meer dan 4 uur reizen (zeker bij slechts een weekeindje weg)

Zo'n stad die alles heeft, bestaat niet. Dat wil zeggen: ik ben 'm nog niet tegengekomen. Maar een aantal steden komt wel dichtbij, zoals Barcelona, Kopenhagen en Berlijn. Maar ook kleinere steden als Gent en Lausanne/Montreux (foto - skaten met de kinderen langs het meer).

Hoe houdt Leiden zich in dit geweld staande? Zou ik voor Leiden kiezen als ik elders zou wonen en een weekeindje in eigen land op pad zou gaan met vrouw en evt. kinderen? Ja, bijvoorbeeld als ik ook een dagje naar zee zou willen. Of omgedraaid: een weekendje zee met een dag (museum in) Leiden. Met uitzondering van Amsterdam en Maastricht kunnen we ons met elke stad meten. Maar we steken er nog niet uit: we zijn denk ik een goed alternatief, maar geen voorkeur. Werk aan de winkel dus om het rijtje Amsterdam, Maastricht uit te breiden met Leiden.

Welcome, Wilkommen, Bienvenue

2011-03-24T08:00:00.005+01:00

Hmmm. Inmiddels komt bijna een kwart van de bezoekers van m'n blog uit het buitenland. Tien procent uit de VS, 4% uit Duitsland, 1% uit België en uit een heleboel landen af en toe een bezoeker. Per jaar ongeveer 10.000 lezers van buiten Nederland.

Ik weet dat er ex-Leidenaren lezen die naar het buitenland geëmigreerd zijn en willen weten hoe de stad zich ontwikkelt. Maar er zullen meer mensen bij zijn die de Nederlandse taal niet machtig zijn, en zich oriënteren op of voorbereiden voor een bezoek aan Leiden. Ik zie bv ook dat een hoop buitenlandse bezoekers binnenkomen op de zoekwoorden "Peter" en "Zumthor". Toch jammer dat zij weliswaar plaatjes kunnen bekijken, maar de teksten niet kunnen lezen.

De vraag is: wat te doen? De hele blog in het Engels lijkt me geen optie. Iedereen moet dan Engels lezen omdat een paar mensen het Nederlands niet machtig zijn. En ik schrijf die blogberichten makkelijker tussen de bedrijven door in het Nederlands dan in het Engels. Vertalen kost geld: dit is een hobby. Een werkbaar alternatief, anyone?

Top 10 zoekwoorden laatste 500 bezoekers:
1. Soldaat van Oranje 20
2. Peter Zumthor 15
3. Creatieve stad Leiden 11
4. Lucas van Leyden (Mecenaat) 8
5. Mabrouk 7
Meelfabriek 7
7. Lammermarkt 5
8. Openingstijden horeca 4
Anton Pieck 4
Stoeptegels 4
Geld euro 4
Kerk te huur 4
Jeroen Maters 4

Een nieuwe generatie

2011-03-23T08:00:00.128+01:00

Het gonst in Leiden. Een nieuwe generatie dertigers en veertigers neemt het heft in handen. Ze zorgen voor nieuw elan op alle fronten. Een nieuwe generatie die zich niet laat leiden door fouten uit het verleden, maar door kansen voor de toekomst. Die niet op zoek is naar aloude verschillen, maar naar overeenkomsten. Een nieuwe generatie die niet een strijd uitvecht in de kolommen van de krant, maar samenwerking zoekt in de timeline op Twitter. Die niet alleen bij elkaar komt in de raadszaal, maar net zo makkelijk in het café, op brainstormavonden, bij exposities. Die in no time gelegenheidscoalities vormt. Een generatie die idealisme koppelt aan pragmatisme en resultaatgerichtheid. Die geen tijd en energie wil steken in mopperen, maar in vernieuwing, in oplossingen.

Voorbeelden? Te veel om op te noemen. Toch een paar. Michaël Roumen en Alexander Mouret bouwen gestaag aan het Leids Film Festival. Meta Knol maakt van Stedelijk Museum De Lakenhal één van de spannendste musea van Nederland. Vierhonderd creatieve geesten van Stadslab Leiden die adviseren hoe je de stad bruisender, innovatiever, cultureler, ondernemender kunt maken. De Stichting Peen en Ui die hetzelfde doet vanuit concrete projecten. Jonge kunstenaars en cultuurmakers bundelen steeds vaker de krachten rondom bijzondere projecten. Jonge ondernemers zetten hun schouders onder maatschappelijk betrokken ondernemen. Ondernemers en cultuurmakers weten elkaar steeds beter te vinden. Jonge journalisten die eer scheppen in het samenbrengen van mensen en vernieuwende ideeën. En last but not least: een jong stadsbestuur dat nieuwe wegen bewandelt. Nadrukkelijk de samenwerking zoekt met generatiegenoten buiten de politiek. Zich gesteund weet door deze generatie, die verder wil met de stad.

Het blijft niet onopgemerkt. Steeds meer bestuurders van de instituties in de stad geven deze nieuwe generatie een podium om hun ideeën tot uitvoering te brengen. Sterker nog: ze wakkeren het vuur aan. Ook hier voorbeelden te over. De Schouwburg die ook Leidse makers een podium biedt. Portaal dat het lef heeft om een Huis van de Communicatie te beginnen. De Meelfabriek, waar tal van spannende dingen staan te gebeuren. SLS Wonen dat voortdurend jonge cultuurmakers bij publieksactiviteiten betrekt. Onderwijsinstellingen, gemeente, KvK en bedrijven die met elkaar de communicatiesector als tweede pijler onder de stadseconomie ontwikkelen. De burgemeester die waar mogelijk deuren open zet die nog gesloten zijn.

Het is een voorrecht om van deze generatie deel te mogen uitmaken. Dit is hét moment om door te pakken op alle initiatieven die het succes van Leiden in de toekomst bepalen.